Een Etruskisch graf

Een dodenmaaltijd in een Etruskisch graf (Antikensammlung, München)

Of ik niet eens wat aandacht aan de Etrusken kon besteden. Tja. Eigenlijk best een goed idee, want ik heb nog niet zo vaak over hen geblogd. En als ik het dan doe, is het vaak om te benadrukken dat ze helemaal zo geheimzinnig niet zijn als wel wordt gedacht. Archeologisch zijn ze een vrij gewone Italische cultuur en de taal is minder raadselachtig dan publiciteitsgeile wetenschappers doen voorkomen. We weten niet in welke taalfamilie het Etruskisch past, dat is het voornaamste probleem.

Maar goed, de Etrusken komen er op deze blog inderdaad bekaaid van af en ik heb een plan voor de lange termijn om nog eens te bloggen over de boeken Zes tot en met Tien van Titus Livius, die daarin beschrijft hoe Rome Italië aan zich onderwerpt. Zeg maar de periode tussen de inname van Rome door de Galliërs in 387 v.Chr. tot en met de beslissende veldslag bij Sentinum in 295 v.Chr. Ik heb die boeken ooit, toen ik me voorbereidde op mijn VWO-eindexamen, vertaald en heb er altijd een zekere liefde voor gehouden. Dit is echter een langetermijnplan voor ná de reeks over Caesar, die, zoals u al vermoedt, tot minstens 15 maart 2026 zal doorgaan. En nog wat langer.

Lees verder “Een Etruskisch graf”

Opgejaagde jager

Opgejaagde jager (Museum van Kyrene)

Prachtig hè, dit mozaïek. Ik fotografeerde het in het museum in Kyrene in noordoostelijk Libië. Kijk eens hoe mooi het paard is en hoe schattig de hond. Het is een en al actie: de jager galoppeert naar huis, de deur staat al open, de boom strekt zich verwelkomend naar hem uit. De moedertijger heeft echter de achtervolging ingezet om de jachtbuit, haar jong, terug te krijgen. De plant tussen haar en de jager buigt naar links en voegt toe aan de dynamiek.

Vraag één: wat is dit van dier? Gestreept, dus een tijgerin. Maar tijgers komen niet voor in Afrika. Bovendien is dit dier grauw en zijn tijgers geelbruin. Luipaarden kwamen wel voor in Libië, maar die hebben een gevlekte huid en zijn ook al niet grauw. Ik houd het tot nader order op een tijgerin, maar voor wie verstand heeft van katachtigen staan de reageerpanelen open.

Lees verder “Opgejaagde jager”

De vier beesten van Daniël

Gevleugelde leeuw uit Nimrud (British Museum, Londen)

Een tijdje geleden beloofde ik een stukje over de wijze waarop de mensen in de Oudheid omgingen met voorspellingen. Als je de antieke teksten leest, komen die namelijk altijd uit. Eén verklaring is dat ze multi-interpretabel waren. Spreuken werden mondeling overgeleverd en er waren allerlei varianten in omloop. Thoukydides vertelt bijvoorbeeld over de tyfusepidemie die in 430 v.Chr. Athene trof:

In deze ellende was het begrijpelijk, dat de Atheners zich de volgende versregel herinnerden, volgens de ouderen een vroegere voorspelling:

“Eens komt een Dorische oorlog en de pest vergezelt hem.”

De mensen werden het er niet over eens of in deze oude versregel gesproken was van loimos (pest) of van limos (honger), maar natuurlijk behaalde in de gegeven omstandigheden het woord loimos de overwinning; want de mensen pasten hun herinnering aan aan het leed dat hen trof. Maar – zo komt het mij voor – als ooit een andere Dorische oorlog mocht uitbreken en gepaard gaat met honger, dan zullen zij vermoedelijk de andere lezing verkondigen. (vert. M.A. Schwartz)

Lees verder “De vier beesten van Daniël”