Romeinse wachttoren in het Zaanse veen

De expositie in het Zaanse gemeentehuis

[Vandaag even een bijdrage van een gastauteur, Rob Duijf, die al eerder op deze plaats heeft geschreven over makelaars, archeologiebeleid en locomotieven, en vandaag over een Romeinse opgraving.]

In de eerste eeuw na het begin van de jaartelling stond in Krommenie (in de gemeente Zaanstad) naar alle waarschijnlijkheid een Romeinse wachttoren. Dat blijkt uit een nieuwe archeologische opgraving die in 2018 werden uitgevoerd. De vondsten die op deze plaats aan het licht kwamen, zijn nu in de vorm van een klein opgravingsverslag tentoongesteld in een vitrinewand in het gemeentehuis van Zaanstad aan het Stadhuisplein in Zaandam. De expositie is nog tot en met vrijdag 22 november te zien.

In 1955 werden bij grondwerkzaamheden voor de aanleg van een nieuwbouwwijk aan het Volwerf, aan de rand van de toenmalige gemeente Krommenie, sporen gevonden, die erop wezen dat hier in de eerste eeuw een Friese woonkern moest hebben gelegen. Na deze ontdekking deed de Archeologische Werkgemeenschap Zaanstreek-Waterland samen met het Instituut voor Pre- en Protohistorische Archeologie van de Universiteit van Amsterdam verder onderzoek en in 1959 werd een boerderijplattegrond uit de eerste eeuw opgegraven, waarmee Friese bewoning op het veen in de Romeinse ijzertijd werd aangetoond. Tot die tijd nam men aan dat dit een ‘niemandsland’ was, waarin de Romeinen geen nederzettingen duldden.

Lees verder “Romeinse wachttoren in het Zaanse veen”

Literaire quiz (9)

Een nieuwe zomer, een nieuwe literaire quiz. In dit rijtjeshuis woonde ooit een beroemde schrijver. Maar wie? En waar?

Het geven van het goede antwoord leidt, zoals de trouwe lezers van deze blog weten, tot onsterfelijke roem, aangezien het Nationaal Archief om de zoveel tijd een backup maakt van deze website. Uw antwoord zal dus, lang nadat de zeespiegel twee meter is gestegen en Nederland grotendeels heeft weggevaagd, nog steeds bekend zijn.

Afsluitdijk

Afsluitdijk
Afsluitdijk

Je hebt fietstochtjes en fietstochten. Tot die laatste categorie behoort een van mijn allerfavoriete dagjes uit. Eerst de trein naar Anna Paulowna en dan naar Friesland. Je fietst dan eerst naar Wieringen, waar je aan de noordkant langs kunt rijden, buiten de dijk om, naar het begin van de Afsluitdijk. In Den Oever is een Vikingmuseum, maar steeds als ik er ben, blijkt het gesloten. Wat wel jammer is, want het Vikingverleden van Noord-Holland is fascinerend.

Enfin, de Afsluitdijk is heerlijk. Je hoeft alleen maar rechtdoor, hoeft nooit af te stappen om op je smartphone te kijken waar je nu weer rijdt, je hoeft nooit rekening te houden met verkeer dat de bocht om komt. Het is jij en de dijk en de wind, waarvan ik alleen maar kan hopen dat u die achter en niet vóór hebt.

Lees verder “Afsluitdijk”

Literaire quiz (7)

De foto hierboven heb ik een beetje bewerkt omdat, als u de naam van dit etablissement zou kunnen lezen, het antwoord wel érg simpel te googelen zou zijn. Noem de plaats, noem de auteur die hier vaak kwam en noem ook de zanger.

Uw goede antwoord zal voor eeuwig bekend blijven, aangezien deze website wordt bewaard in het Nationaal Archief. Onsterfelijke roem dus.

Bah (maar met mate)

Spoorwegovergang Comeniusslaan, Bussum

Gisteren ging ik even voor half elf weg uit Bussum, met het voornemen terug naar Amsterdam te fietsen. Ik was niet helemaal goed in orde en toen ik langs het station reed, besloot ik toch maar met de trein te gaan. Maar ach, toen ik zag dat de trein pas vijfentwintig minuten later zou vertrekken, besloot ik toch te fietsen, minimaal tot Weesp. Ik haat wachten.

En zo stond ik stipt 22:30 aan de Comeniusslaan, bij de overweg, waar de bomen net naar beneden kwamen. Ik besloot er niet onderdoor te glippen en te wachten. Achteraf was dat een cruciale fout. De slagbomen gingen namelijk niet meer open.

Lees verder “Bah (maar met mate)”

Huis van Hilde

@@@
Romeinse munt: Caligula

Terwijl ik nota bene een vriendin heb die woont op een steenworp van het station in Castricum, was ik nog nooit in het archeologische museum “Huis van Hilde” geweest, dat naast datzelfde station ligt. Die omissie was des te opmerkelijker omdat het museum, dat méér is dan de expositieruimte van het archeologisch depot van de provincie Noord-Holland (zoals het zich bescheiden presenteert), me altijd interessante persberichten stuurt. Kortom, ik had iets in te halen en dat deed ik donderdag.

Archeologische depots zijn te vergelijken met archieven: opslagruimten van informatie. In de stellingen in Castricum liggen ongeveer 12.000 dozen met samen zo’n twee miljoen vondsten, 18.000 opgravingstekeningen, 17.000 dia’s, 6500 foto’s, zestig meter dossier en ongeveer 300 gigabyte aan digitale bestanden. Er komt elk jaar nog bij en dat wordt – net als in een archief – uitgedrukt in strekkende meters: 125 à 150 meter vondsten per jaar.

Lees verder “Huis van Hilde”

Museumzolder

Velásquez, Innocentius X
Velásquez, Innocentius X

In 2001 bezocht ik met een vriendin de Galleria Doria Pamphilj in Rome. We kwamen er voor maar één schilderij: Diego Velázquez’ beroemde portret van een geducht ogende Innocentius X. We maakten altijd het grapje dat als deze paus een aflaat verstrekte, God zelf het besluit niet ongedaan zou durven maken.

Het doek hing in een apart vertrek met een zolderraam, waarvoor een soort laken was gespannen. Zo viel het Italiaanse zonlicht er niet in volle heftigheid op. Ik geloof dat zo’n lichtfilterende doek een “velum” wordt genoemd. Als er een wolk voor de zon langs trok – en geloof me, anders dan u denkt gebeurt dat in Italië een enkele keer – veranderde het licht. Het schilderij leefde.

Lees verder “Museumzolder”

Literaire quiz (1)

halfweg

Nog steeds ben ik te druk om elke dag een stukje te schrijven. Om u niet zonder uw dagelijkse portie ongein te laten, bied ik u vandaag een quizvraag. Voilà:

Welke geliefde Nederlandse roman eindigt hier?

Voor neerlandici die het antwoord meteen weten is er een bonusvraag. Die roman eindigt hier. Maar het verhaal heeft een vervolg gekregen.

Wat is het uiteindelijke lot van de hoofdpersoon? En met wie trouwt hij? (Akkoord, lezers van de oorspronkelijke roman kunnen dat antwoord raden.)

De prijs? Onsterfelijke roem. Van deze website wordt een kopie bewaard in het Nationaal Archief. Uw antwoord zal voor eeuwig bewaard blijven.

Op de fiets

Een briljant geplaatst stadsplattegrond in Amstelveen: de fietser moet óf over een voor hem verboden straat óf door een sloot om erbij te komen.
Stadsplattegrond in Amstelveen: de fietser moet óf over een voor hem verboden straat óf door een sloot om erbij te komen.

De kortste verbinding tussen twee punten is een rechte lijn en ik weet al jaren dat als ik wil fietsen van Amsterdam naar Den Haag, de fijnste weg die is langs Aalsmeer, Rijsenhout, Roelofarendsveen, Leiderdorp en Voorschoten. Het is nog een mooie route ook, want je komt langs de Westeinderplas en de Braassemermeer. Goedgeluimd stapte ik gisteren dus op de fiets voor 62 kilometer tegenwind.

Ik bleef goedgeluimd. Er zijn voldoende stukken waar je lekker kunt doorrijden, zoals de dijk naar Aalsmeer en de weg langs de Westeinderplas. Als je zin krijgt in een colaatje, hoef je nooit lang te wachten tot je een dorpswinkel of uitspanning ziet. Zo bezien is alles nog steeds hetzelfde als twintig jaar geleden, toen ik dit fietstochtje wel vaker maakte. Toch is er veel veranderd – en niet altijd ten goede.

Lees verder “Op de fiets”

Domweg gelukkig

amsterdam_rijksmuseum_tunnel_2

Ik moest na middernacht nog even een brief wegbrengen bij iemand in Oud-Zuid en zoals wel vaker had ik nog teveel energie om al naar huis en naar bed te gaan. Meestal fiets ik dan nog wat om, soms vele kilometers. Vandaag bleef het maar een kort omweggetje. Ik had de hele dag al naar de Rijksmuseumtunnel gewild, Het Parool was vanmiddag geopend met een enthousiast stuk over de heropende tunnel en een vriendin had me vanavond over de telefoon verteld met hoeveel plezier ze er doorheen was gereden.

Lees verder “Domweg gelukkig”