Tag: sleuteldoelgroep

sleuteldoelgroep

Robert Nouwen, Rome & de Lage Landen (3)

On door Jona LenderinginArcheologie, België, Geschiedenis, Klassieken, Lage Landen, Nederland, Romeinse Keizerrijk, Romeinse Republiek, Wetenschapscommunicatie14 reacties
Tijdvak: na Chr. - na Chr.
De heuvel met het Karthaagse paleis in Cartagena

[Derde deel van de tekst van mijn toespraakje bij de presentatie van Rome en de Lage Landen van Robert Nouwen, afgelopen zaterdag in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Het eerste deel was hier.]

Doelgroepen

Sta me wat oververeenvoudiging toe en laat me het publiek verdelen in mensen met hoge en lage informatiebehoefte.

Hoge informatiebehoefte Tweede lijn: verdiepende informatie & rechtvaardiging van de informatie Know how?
Know why?
Lage informatiebehoefte Eerste lijn: algemene informatie Know what?

Op het eerste niveau constateren we bijvoorbeeld dat de Romeinen in pakweg Utrecht hun olijfolie importeerden uit Andalusië; op het tweede leggen we vervolgens uit wat Dressel-20-amforen ons vertellen. Waar de behoefte aan verdiepende informatie precies ligt, valt af te leiden uit de vragen die mensen stellen. Musea hebben daar zicht op, en u begrijpt dat ik daarmee eigenlijk zeg dat een museumdirecteur als Robert Nouwen begrijpt wat op het spel staat.

Lees verder “Robert Nouwen, Rome & de Lage Landen (3)” →

Schrijven over de Oudheid

On door Jona LenderinginArcheologie, Geschiedenis, Klassieken, Wetenschapscommunicatie19 reacties

Wanneer ik zie dat er weer ’ns een weerrecord is gebroken, lees ik niet verder. Niet dat ik me geen zorgen maak over de klimaatverandering waarvoor warmte- en neerslagrecords aanwijzingen zijn, maar ik heb dit soort stukjes al te vaak gezien. Inmiddels vervelen ze me. Terwijl de planeet afstevent op een klimaatramp, maken de mensen die de zaken aan ons uitleggen, het thema saai.

Dezelfde ervaring heb ik elk najaar: pletter toch op met die Nobelprijzen. Het is een vervelend geworden vorm om over wetenschap te schrijven. En laat ook die verwijzingen naar Albert Einstein nou eens achterwege. Weerrecords, Nobelprijzen en Einstein zijn als clichégebruik: de journalist die een voorspelbare invalshoek gebruikt, toont vooral dat de stof hem onvoldoende boeit om er even voor te gaan zitten. Waarom zouden wij het dan lezen?

Lees verder “Schrijven over de Oudheid” →

Romeinse vondsten uit de Waal

On door Jona LenderinginArcheologie, Lage Landen, Musea, Romeinse Keizerrijk5 reacties
Tijdvak: 25 v.Chr. - 250 na Chr.
0025-0000 v.Chr.0000-0025 na Chr.0025-0050 na Chr.0050-0075 na Chr.0075-0100 na Chr.0100-0125 na Chr.0125-0150 na Chr.0150-0175 na Chr.0175-0200 na Chr.0200-0225 na Chr.0225-0250 na Chr.
Caesar met vondsten uit de Waal

Het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden bezit meer voorwerpen dan het kan exposeren. Tegelijk zijn er regionale musea die weleens iets anders willen tonen dan het gebruikelijke materiaal. Daarom is er een leuke en mijns inziens belangrijke reeks exposities Onder Ons, waarbij lokale musea het Leidse materiaal gebruiken. Ik heb al geblogd over de Vorst van Oss in Museum Jan Cunen in Oss, over de Etrusken in museum Wierdenland in Ezinge en over het laatantieke grafveld van Rhenen in het plaatselijke Stadsmuseum.

De Etrusken in Ezinge niet te na gesproken is het belang dit: een historische belangstelling begint plaatselijk; een kind ziet iets dat lokaal en herkenbaar is, maar ook anders; het ontwikkelt zo belangstelling voor het verleden. Door de voorwerpen te exposeren waar ze het meest aanzetten tot reflectie, gebruiken musea de culturele waarde van hun objecten het best. De Vorst van Oss dus in Oss, en het laatantieke grafveld van Rhenen in Rhenen.

Lees verder “Romeinse vondsten uit de Waal” →

Corona en wetenschapscommunicatie

On door Jona LenderinginWetenschapscommunicatie5 reacties

De VWN is de Vereniging voor Wetenschapsjournalistiek en -communicatie Nederland. Tot mijn genoegen mag ik er al bijna drie jaar bestuurslid zijn. Misschien trok onze wetenschapspoëziewedstrijd uw aandacht. Over de zaken waarmee de vereniging zich nog meer bezighoudt, leest u hier meer. Zelf heb ik hoge verwachtingen van een toekomstige prijs voor nonfictie. Alfa’s mogen wel wat vaker bèta-boeken lezen en bèta’s mogen ontdekken waarom de geesteswetenschappen wetenschappen zijn.

Vorig week vierde de VWN haar lustrum in het Amsterdamse Science Park. Het had eigenlijk al twee jaar geleden moeten zijn gebeurd en we wilden het oorspronkelijk vieren buiten de Randstad, maar de corona strooide roet in het eten en dit was onder de omstandigheden mogelijk. Onder leiding van Martijn van Calmthout discussieerden wetenschapsjournalist Maarten Keulemans, politiek verslaggever Niels Klaassen en viroloog Marion Koopmans over de wijze waarop wetenschap, politiek en wetenschapscommunicatie waren omgegaan met de pandemie. Het was een ontspannen discussie, gevolgd door een ontspannen borrel in een ontspannen lentezonnetje. Er zijn uitbundiger lustrumvieringen geweest, maar het was fijn mensen terug te zien.

Lees verder “Corona en wetenschapscommunicatie” →

Archeologie als dienstmaagd (1)

On door Jona LenderinginArcheologie, Geesteswetenschappen, Geschiedenis, Klassieken, Methodologie en theorie, Oudheid20 reacties
Tijdvak: 1850 na Chr. - 1925 na Chr.
1850-1875 na Chr.1875-1900 na Chr.1900-1925 na Chr.
Aardewerk uit Troje VIIb (Archeologische musea, Istanbul)

Ik spreek weleens op gymnasia – altijd leuk om te doen – en meestal leidt een leraar klassieke talen of een docent geschiedenis me dan in. Bij zo’n gelegenheid typeerde een jonge classicus me vorig jaar als archeoloog, om te vervolgen met een opmerking die ik, nu ik dit stukje schrijf, niet precies herinner, maar die erop neerkwam dat archeologie ondergeschikt was aan het echte werk, dat van de classici. Het was niet gemeen bedoeld maar riep wel de vraag op waar het idee dat er een rangorde is eigenlijk vandaan komt. Het antwoord is dat de archeologen het er zelf naar hebben gemaakt.

Schliemanns problemen

Terug naar de late negentiende eeuw, toen de archeologie als wetenschap doorbrak. Er zijn hier talloze namen te noemen maar ik neem er een die u kent: Heinrich Schliemann, die eigenlijk nauwelijks serieus werd genomen in zijn Duitse vaderland. De meeste Altertumswissenschaftler waren het er destijds over eens dat Schliemanns methode niet deugde: hij nam de Ilias te letterlijk. Ook zijn vondsten oogden nogal schamel. Kortom, de wetenschap wilde er niet aan en Schliemann vond lange tijd vooral erkenning in de Angelsaksische wereld, waar men destijds niet bepaald liep in de voorhoede van het onderzoek.

Lees verder “Archeologie als dienstmaagd (1)” →