Categorie: Literatuur

Ik lees wel eens een boek. En ik schrijf weleens over literatuur, waarvoor ik een vrij brede definitie hanteer.

Aristofanes

On door Jona LenderinginKlassieken, Literatuur, Oude Griekenland4 reacties
Tijdvak: 450 v.Chr. - 375 v.Chr.
0450-0425 v.Chr.0425-0400 v.Chr.0400-0375 v.Chr.
Aristofanes (Kunsthistorisch Museum, Boedapest)

Een tijdje geleden blogde ik over Menandros, de Griekse blijspeldichter. Hij beïnvloedde de Romeinse komedie en daardoor, indirect, ook het toneel van de Renaissance. Iets preciezer gezegd: het Renaissancetoneel zette een middeleeuwse traditie voort maar daarbinnen volgden de auteurs klassieke voorbeelden. Zo ontstond toneel dat voor ons herkenbaar is. Als een hedendaags toneelgezelschap Menandros zou spelen, zouden wij het kunnen begrijpen.

Dat valt niet te zeggen van de andere komedieschrijver waarover we zijn geïnformeerd: de Athener Aristofanes (c.425-c.380 v.Chr.). Je kunt de vraag stellen of zijn toneelstukken wel komedies zijn, want een goed uitgewerkte plot is maar zelden aanwezig. Het begint altijd met een briljant plan (“laten we de god van de rijkdom genezen van zijn blindheid”, “ik ben de oorlog zat en sluit een privévrede”…), en dat plan leidt vervolgens tot een aantal tamelijk absurde scènes. Eind goed al goed, daarna; vaak is er een feestmaal. Muziek speelde een belangrijke rol in deze komedies, en bood misschien wat consistentie aan de opvoering. Maar we weten daar weinig van.

Lees verder “Aristofanes” →

Lanceloet en het hert met de witte voet

On door Bas JongeneleninLiteratuur, Middeleeuwen, Nederlands3 reacties
Tijdvak: 1150 na Chr. - 1200 na Chr.
1150-1175 na Chr.1175-1200 na Chr.
(Plaatje gemaakt met StableDiffusion)

Lanceloet en het hert met de witte voet vind ik een van de tofste ridderromans. Vooral ook omdat het een kort verhaal is. Qua queeste zijn er uiteraard langere en dus betere verhalen te vinden, maar die vervelen mij op een gegeven moment. Lanceloet en het hert met de witte voet is lekker compact, en alles zit erin. Zelfs die arrogante Keye. Kortom, iedereen zou het moeten lezen.

Lees verder “Lanceloet en het hert met de witte voet” →

Siegfried, held van Nederland

On door Jona LenderinginGermanië, Literatuur, Middeleeuwen, Musea, Post-Romeins5 reacties
Tijdvak: 400 na Chr. - 475 na Chr.
0400-0425 na Chr.0425-0450 na Chr.0450-0475 na Chr.
Hagen doodt Siegfried, muurschildering uit Xanten

Een klein berichtje dat gisteren mijn aandacht trok: in Xanten wordt het Siegfriedmuseum (waarover ik wel vaker heb geschreven) bedreigd met sluiting. Nu eet men de soep doorgaans niet zo heet als die wordt opgediend. Vooralsnog wordt sluiting alleen maar onderzocht en museale collega’s uit Bocholt, aan de overzijde van de Rijn, schieten het Siegfriedmuseum te hulp, maar het is toch ietwat verontrustend. Er zijn wereldwijd slechts twee musea gewijd aan het middeleeuwse Nibelungenlied en zijn helden. En straks resteert misschien wel alleen het museum in Worms.

Toegegeven, het Siegfriedmuseum is het Louvre of het Vaticaan niet. Gevestigd in het oude gebouw van het archeologisch museum, is het vrij klein en wat onoverzichtelijk. En het gaat meer over het gebruik – en, zo u wil, misbruik – van de sage dan over de sage zelf. Daarvoor moet u in Worms zijn. Ik had in Xanten de indruk dat de loop er nooit echt in is gekomen. Maar toch. Xanten is wel de stad van Siegfried en de hoofdstad van wat in het Nibelungenlied “Nederland” heet: het noordelijke van twee koninkrijken aan de Rijn. Net als de Zwaanridder, die in zowel Nijmegen als Kleef aan land zou zijn gestapt, behoort tot Siegfried tot het gedeelde Duits-Nederlandse erfgoed. Frankisch, om zo te zeggen.

Lees verder “Siegfried, held van Nederland” →

Literaire quiz (13)

On door Jona LenderinginLiteratuur, Nederlands6 reacties

Een nieuwe lente, een nieuw geluid en ook weer eens een nieuwe literaire quiz. En omdat het Wereldpoëziedag is, kan het natuurlijk alleen maar gaan over poëzie. De foto hierboven toont een mooi huis waar een Nederlandse dichter heeft gewoond. Niet zomaar een Nederlandse dichter, een heel beroemde Nederlandse dichter zelfs.

U raadt de quizvraag: wie was die beroemde Nederlandse dichter? U krijgt een handvol bonuspunten als u een regel weet te citeren. Een handvol en niet méér, want de regels van deze dichter zijn inmiddels spreekwoordelijk, dus heel erg moeilijk maak ik het u niet met de literaire quiz van vandaag.

Lees verder “Literaire quiz (13)” →

Wereldpoëziedag

On door Jona LenderinginLiteratuur, Nederlands3 reacties
Zomaar een plek, die maar zijdelings met Wereldpoëziedag heeft te maken

De plek

Je moet niet alleen, om de plek te bereiken,
thuis opstappen, maar ook uit manieren van kijken.
Er is niets te zien, en dat moet je zien
om alles bij het zeer oude te laten.

Er is hier. Er is tijd
om overmorgen iets te hebben achtergelaten.
Daar moet je vandaag voor zorgen.
Voor sterfelijkheid.

Thornton Wilder, The Bridge of San Luis Rey

On door Jona LenderinginLiteratuur, Peru4 reacties

Een vriend van me overweegt een boek te schrijven over een ongeluk in een ver land waarbij enkele mensen om het leven kwamen. Hij wil die levens, die aan het einde zo triest verknoopt raakten, volgen om zo een typering te bieden van dat land. Toen hij me over zijn plan vertelde, moest ik denken aan een vergelijkbaar boek: The Bridge of San Luis Rey van Thornton Wilder (1927). De Amerikaanse auteur bood zijn landgenoten een panorama van het leven in Peru in de achttiende eeuw.

Vervlochten levens

En het is een prachtig panorama. Vijf mensen overlijden als een oude Inka-brug langs de weg tussen Lima en Cuzco instort, en Wilder beschrijft hun levens. Een moeder die liefdevolle brieven schrijft naar een dochter in Spanje, van wie ze vervreemd is geraakt. Een weeskind dat weliswaar werkt als dienstmeisje, maar waarvan de directrice van het weeshuis hoopt dat ze haar opvolgster zal zijn. Een jongeman, uit hetzelfde weeshuis, die zijn tweelingbroer heeft verloren en net zijn levenslust heeft herwonnen. Een factotum die allerlei soorten diensten verricht voor de onderkoning. De jonge bastaardzoon van de onderkoning.

Lees verder “Thornton Wilder, The Bridge of San Luis Rey” →

Geliefd boek: Kenko

On door Huibert SchijfinGeschiedenis, Japan, Literatuur1 reactie
Tijdvak: 975 na Chr. - 1000 na Chr.
0975-1000 na Chr.

Sei Shonagons Hoofdkussenboek, waaraan in de rubriek “geliefde boeken” drie jaar geleden aandacht is besteed, is door de Belgische vertaler Jos Vos meesterlijk vertaald en becommentarieerd. De auteur leefde tussen ongeveer 966 en 1017 en was tussen ongeveer 993 en 1000 in dienst van de Japanse keizerin Teishi. Het hoofdkussenboek biedt geen doorlopend verhaal. Het zijn losse invallen en observaties, vaak in de vorm van lijstjes, over wat Sei Shonagon zoal bezighield aan het hof: rituelen, spelletjes, feestdagen, gedichtjes en minnaars. Het is verbluffend hoe goed we sommige van haar opmerkingen van duizend jaar geleden nog kunnen herkennen.

Toen in 2020 Kenko. De kunst van het nietsdoen verscheen, eveneens vertaald door Jos Vos, en als tekst duidelijk geïnspireerd door Het hoofdkussenboek, heb ik het meteen gelezen. Het boek bestaat eveneens uit bespiegelingen en observaties. Yoshida Kenko (1284-1350) was aanvankelijk verbonden aan het keizerlijke hof, trok zich na de dood van zijn keizer in 1303 terug en werd in 1313 monnik. Dat geeft hem bij zijn teksten een ruimere blik op de wereld dan de schrijfster van Het hoofdkussenboek. Volgens de vertaler heeft Kenko grote invloed op de Japanse literatuur gehad. Kenko is goed thuis in de Chinese klassieken. Destijds niet ongewoon, maar het behoeft toelichting en die geeft de vertaler ook.

Lees verder “Geliefd boek: Kenko” →