Tag: Cor Hoogerwerf

Cor Hoogerwerf

Armoede in Judea

On door Jona LenderinginBijbel, Christendom, Jodendom, Nigeria, Romeinse Keizerrijk6 reacties
Tijdvak: 1 na Chr. - 100 na Chr.
0001-0025 na Chr.0025-0050 na Chr.0050-0075 na Chr.0075-0100 na Chr.
Armoede: een beeld van een bedelaar in Museumpark Orientalis

Niet iedereen in de Oudheid kon gouden haarnetjes dragen zoals die waarover ik gisteren blogde. De enige mij bekende poging om de toenmalige welvaart te vergelijken met die van onze tijd, plaatste de Romeinse wereld ongeveer op het niveau van Nigeria rond 1960. Dat is een jaarinkomen van $93, waar nog bij moet worden aangetekend dat de Romeinen de wereld niet hoefden delen met mensen die met minder werk een heel veel hoger jaarinkomen hadden. Nederland was in 1960 al ruim twintig keer zo rijk als Nigeria.

Er zullen wel andere schattingen zijn voor de toenmalige welvaart, maar ik heb het gegeven nooit meer gecontroleerd. De conclusie dat men leefde in enorme armoede, is wel voldoende duidelijk. Vorig jaar kon ik op deze blog vijf stukken van Dirk-Jan de Vink plaatsen over de armoede in de stad Rome: de bewoners waren arm tot straatarm. En dan had Rome nog diverse vormen van graanuitdeling en kende Italië nog betrekkelijk lage belastingen.

Lees verder “Armoede in Judea” →

Het einde van de wereld

On door Jona LenderinginBijbel, Christendom, Geschiedenis, Hellenisme, Jodendom, Klassieken

Twee jaar geleden blogde ik over de Tweede Brief van Petrus. Het detail dat ik eruit lichtte was de spot die voor de eerste christenen moet hebben behoord bij de dagelijkse ervaringen. Wie gelooft in de terugkeer van een messias en het einde van de wereld, krijgt natuurlijk opmerkingen te horen. “Nou, waar blijft ’ie dan, die gekruisigde praatjesmaker van je?”noot 2 Petrus 3.4; Lucianus documenteert “gekruisigde praatjesmaker”. Je leest in 2 Petrus wat een christelijke visser, huisvrouw of timmerman zo nu en dan hoorde. Speelse plagerijen, zeker, en we moeten het niet groter maken dan het is, maar ook goedmoedige plagerijtjes voorzien iemand van een etiket dat zo iemand in tijden van vervolging stigmatiseert. Een geintje is leuk, maar leuk is niet altijd geinig.

Het einde van de wereld

Aan de voorspelling van de Eindtijd in 2 Petrus is echter veel meer te ontdekken. Het ziet er niet best uit. Dit is een anti-schepping, een omgekeerd Genesis.

De hemelsferen zullen die dag met luid gedreun vergaan, de elementen gaan in vlammen op, de aarde en alles wat daarop gedaan is verdwijnt. noot 2 Petrus 3.10; NBV21.

Lees verder “Het einde van de wereld” →

De Bergrede (3)

On door Jona LenderinginBijbel, Christendom, Geschiedenis, Jodendom3 reacties
Tijdvak: 25 na Chr. - 50 na Chr.
0025-0050 na Chr.
Christus als wetgever. Sarcofaag uit de catacombe van S. Sebastiano, Rome

Het zal u niet zijn ontgaan dat ik afgelopen week in Frankrijk was om de laatste hand te leggen aan mijn boek Hannibal in de Alpen. Als u het niet merkte door het reeksje van woensdag, donderdag, vrijdag en zaterdag, dan was het misschien door dit draadje op Twitter. Er was door alle drukte weinig tijd om mijn wekelijkse stukje over het Nieuwe Testament voor te bereiden, maar gelukkig kan ik u een alternatief bieden. Of beter: twee.

Ik blogde onlangs over de vraag of Jezus kon lezen en schrijven. Daarover is nu ook dit stuk van Jan Krans te lezen op de blog van de Protestantse Theologische Universiteit. Aanbevolen.

Lees verder “De Bergrede (3)” →

Interview

On door Jona LenderinginChristendom, Geesteswetenschappen, Geschiedenis, Jodendom, Wetenschapscommunicatie23 reacties
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.

Ik was gisteren druk aan het werk toen ik werd gebeld door Renze Klamer van het programma “Dit is de dag” van de Evangelische Omroep, die mijn bijdrage vroeg aan een radio-item over de theorie – ik blogde erover – dat Jezus niet zou hebben bestaan. De klus waarmee ik bezig was leek veel tijd te gaan kosten en ik vond dat Mladen Popovic, de hoogleraar Qumranologie in Groningen, met meer kennis van zaken kon spreken. Dus ik verwees “Dit is de dag” door.

Wat later werd ik opnieuw benaderd, of ik niet toch kon. Aannemend dat ze Popovic niet hadden weten te bereiken, belde ik terug, en al twee minuten later vond het gesprek plaats. Mijn fout was dat ik – druk, druk, druk – vergat te vragen naar de opzet van het interview, want dan zou ik hebben begrepen dat er werd gewerkt vanuit een frame dat ik zelf niet zou hebben gekozen. Ik zou hebben kunnen proberen mee te denken over andere mogelijkheden.

Lees verder “Interview” →

Tekstkritiek

On door Jona LenderinginGeesteswetenschappen, Klassieken, Wetenschapscommunicatie1 reactie
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.
De geleerde Jean Miélot verricht kopiistenwerk

Zoals u weet zijn antieke teksten overgeleverd in middeleeuwse handschriften. Daarin zitten kopiistenfouten. Tekstkritiek is de wetenschap om vast te stellen wat de oorspronkelijke tekst is geweest. Het vak is, in de eerste plaats, gewoon verschrikkelijk leuk. Als ik meer aanleg had voor talen, zou dit het filologische specialisme zijn waar ik verliefd op werd.

Het specialisme is bovendien belangrijk: als dit niet goed wordt gedaan, hebben classici en oudhistorici – en in minder mate ook archeologen – geen poot om op te staan. Tot slot heeft tekstkritiek onverwachte toepassingen: ik heb er al een paar keer op gewezen dat de evolutietheorie van Charles Darwin is gemodelleerd op de zogeheten Lachmannmethode.

Lees verder “Tekstkritiek” →