Tag: Jezus van Nazaret

Jezus van Nazaret

Jezus de hermafrodiet?

On door Jona LenderinginChristendom, Geschiedenis, Pseudowetenschap, Wetenschapscommunicatie2 reacties
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.
Hermafroditos (Palazzo Massimo, Rome)

Ze zijn ook dit voorjaar weer lekker bezig, die wetenschappers, met het beschadigen van de wetenschap. Dat is een traditie. Dit keer is de hoax dat Jezus misschien een hermafrodiet was.

Wat is het nieuws? Een theologe wijst erop dat we, zolang we Jezus’ DNA niet hebben, niet kunnen weten of hij biologisch een man was of alleen maar die rol aannam (en daarin werd erkend). Dat werd dus samengevat tot “Jezus als hermafrodiet“, waarop een andere geleerde terugschrijft dat in de Bijbel over Jezus wordt gesproken als een “hij”. Dat is een ignoratio elenchi, want de theologe had al aangegeven dat Jezus’ mannelijke rol werd erkend. Een beter antwoord zou, althans volgens mij, zijn geweest dat on n’a pas besoin de cette hypothèse.

Lees verder “Jezus de hermafrodiet?” →

Kwakgeschiedenis: Talpiot-B

On door Jona LenderinginArcheologie, Christendom, Geschiedenis, Israël, Pseudowetenschap, Verbijstering, Wetenschap, Wetenschapscommunicatie2 reacties
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.

De kwakonderzoeker die ons al opzadelde met het familiegraf van Jezus en de spijkers waarmee Jezus werd gekruisigd, Simcha Jacobovici, beweert nu het graf te hebben gevonden met de resten van Jezus’ eerste leerlingen. Gelukkig maar, want Pasen zou incompleet zijn zonder dat de archeologie zichzelf voor schut zet.

Dit jaar bestaat de hoax uit een graffito van wat toch echt een amfora is (voor archeologen: het lijkt het meest op een Zeest 90), die wordt uitgelegd als een vis. En een vis is natuurlijk een ichthys, en dat staat voor Iesous Christos Theou Yios Soter, “Jezus Christus, zoon van God, Redder”. Vaas = vis = Jezus. Simpel toch. Dat leidde tot een reactie door echte geleerden, waarmee de flauwekul succesvol werd ontmaskerd voor het echt wereldnieuws werd. Lees verder “Kwakgeschiedenis: Talpiot-B” →

De joodse Jezus

On door Jona LenderinginChristendom, Geschiedenis, Jodendom, Klassieken4 reacties
Tijdvak: 25 na Chr. - 50 na Chr.
0025-0050 na Chr.

Het belangrijkste boek dat een oudhistoricus moet lezen is, momenteel, John P. Meiers briljante A Marginal Jew. Rethinking the Historical Jesus. Ik realiseer me dat veel oudheidkundigen zullen zeggen dat het onderzoek naar het leven en de opvattingen van de timmerman uit Nazaret eigenlijk het werk is van theologen, maar dat oordeel is gebaseerd op een onjuist begrip van de “derde speurtocht”, die historisch van aard is. Sterker nog, het zoeken naar de historische Jezus is het innovatiefste en methodisch geavanceerdste deel van de oude geschiedenis. En daarbinnen is A Marginal Jew simpelweg het beste boek.

Of beter: boeken. Oorspronkelijk zou het gaan om drie delen, die zijn verschenen in 1991, 1994 en 2001. De voornaamste conclusies zullen echter worden gepresenteerd in het vijfde deel. Het vierde deel is in 2009 verschenen, brengt het totale aantal bladzijden op 2990 en behandelt Jezus als rechtsgeleerde. Als een rabbi, om de oude Joodse uitdrukking te gebruiken. Jezus is immers binnen het Jodendom gebleven, en dat wil zeggen dat de historische Jezus alleen de Joodse Jezus kan zijn, een cliché dat Meier uitlegt door uit en te na te herhalen dat de Joodse Jezus de halachische Jezus is.

Lees verder “De joodse Jezus” →

Religieus toerisme

On door Jona LenderinginArcheologie, Bijbel, Christendom, Geschiedenis, Israël, Midden-Oosten, Politiek, Pseudowetenschap, Toerisme
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.
De boot van Ginnosar

Een klein jaar geleden stond ik aan het Meer van Galilea, dat, aan alle kanten omringd door bossen en hoge heuvels als het is, een werkelijk adembenemende schoonheid bezit. Alleen al daarom zou je erheen willen, maar vanzelfsprekend is het ook een plaats vol historische en religieuze associaties. Al sinds de Late Oudheid worden de plekken aangewezen waar Jezus en zijn leerlingen hebben gewoond, gewerkt en gepredikt. De aandacht daarvoor levert van alles op, variërend van prachtig geconserveerde joodse en Byzantijnse ruïnes tot de ergste kitsch.

De kroon wordt gespannen door een scheepje uit de eerste eeuw, waarvan de archeoloog kort na de ontdekking beweerde dat het “uit de tijd van Jezus” zou stammen. Zoals te verwachten viel, viel de nuancering weg toen de pers erover schreef: dit scheepje was “het scheepje van Jezus”. De archeoloog zei later dat hij dit niet had voorzien, maar dat is vrijwel zeker niet waar. De eerste Israëlische archeoloog die een kans laat lopen om een vondst met de Bijbel in verband te brengen, moet nog worden geboren. Wie op deze wijze publiciteit kan genereren, mag immers vooruitzien naar een wonderbaarlijke fondsenvermenigvuldiging.

Lees verder “Religieus toerisme” →

Bankiers

On door Jona LenderinginBijbel, Christendom, Geschiedenis, Politiek1 reactie
Tijdvak: 50 na Chr. - 100 na Chr.
0050-0075 na Chr.0075-0100 na Chr.
Een bankier (mozaïek uit Thabraca; Bardo-museum, Tunis)

In evangelische kringen wil men in ingewikkelde situaties nog wel eens vragen “Wat zou Jezus nu doen?” Als het gaat om onze bankiers, weten we het antwoord met enige zekerheid:

Hij ging de tempel binnen en begon iedereen die daar iets kocht of verkocht weg te jagen; hij gooide de tafels van de geldwisselaars en de stoelen van de duivenverkopers omver, en hij liet niet toe dat iemand voorwerpen over het tempelplein droeg. Hij hield de omstanders voor: ‘Staat er niet geschreven: “Mijn huis moet voor alle volken een huis van gebed zijn”? Maar jullie hebben er een rovershol van gemaakt!’ (Marcus 11.15-18)

Lees verder “Bankiers” →

Geef de keizer wat des keizers is

On door Jona LenderinginBijbel, Christendom, Geschiedenis, Jodendom, Romeinse Keizerrijk
Tijdvak: 25 na Chr. - 50 na Chr.
0025-0050 na Chr.
Munt van keizer Tiberius (Valkhof-museum, Nijmegen)

Ze stuurden enkele farizeeën en herodianen naar Jezus toe om hem een ongeoorloofde uitspraak te ontlokken. Toen ze bij hem gekomen waren, zeiden ze tegen hem: “Meester, we weten dat u oprecht bent en dat u zich aan niemand iets gelegen laat liggen. U kijkt niemand naar de ogen, maar geeft in alle oprechtheid onderricht over de weg van God. Is het toegestaan belasting te betalen aan de keizer of niet? Moeten we betalen of niet?” Maar omdat hij hun huichelarij doorzag, antwoordde hij: “Waarom stelt u me op de proef? Laat me eens een geldstuk zien.”

Ze gaven hem een munt en hij vroeg hun: “Van wie is dit een afbeelding en van wie is het opschrift?

“Van de keizer,” antwoordden ze. Toen zei Jezus tegen hen: “Geef wat van de keizer is aan de keizer, en geef aan God wat God toebehoort.” En ze waren met stomheid geslagen. (Marcus 12.13-17)

Lees verder “Geef de keizer wat des keizers is” →

Vrijblijvende science-fiction

On door Jona LenderinginBijbel, Christendom, Geschiedenis, Jodendom, Literatuur2 reacties

De Amerikaanse auteur Gore Vidal vindt dat Life from Golgotha behoort tot zijn beste werk, maar hij vormt een minderheid. De meeste critici oordeelden dat de ouwe rot niet echt op dreef was in zijn exuberante verhaal over tijdreizigers die in Jeruzalem de kruisiging van Jezus bijna in het honderd laten lopen. Toch moet je Vidal nageven dat hij het komisch potentieel van een tijdreis volledig uitbuit. Dat kun je niet zeggen van de imitatie van de Amerikaanse satire die Piet Meeuse schreef. Het kraaien van de haan wil de lezer maar niet aan het lachen krijgen – en dat is dodelijk voor een boek waarin het belang van humor een centrale rol speelt.

Meeuse en Vidal

De imitatie ligt er duimendik bovenop: evangelische christenen uit de nabije toekomst willen beelden van de kruisiging, er worden tijdreizen gemaakt, Jeruzalem en Efese vormen het decor, Jezus en Judas zijn niet wie we denken dat ze zijn, de relatie tussen geweld en religie komt aan bod, Paulus blijkt de historische waarheid niet te kennen en de eigenlijke vertelling eindigt met een ironische cliffhanger waarbij de lezer al weet wat er zal gebeuren, maar de personages niet. Toch is Het kraaien van de haan een voldoende creatieve kopie om niet te hoeven doorgaan voor plagiaat, want zelfs al is de substantie identiek, de uitwerking is anders.

Lees verder “Vrijblijvende science-fiction” →