Het zal februari zijn geweest in het jaar waarin Julius Caesar en Marcus Aemilius Lepidus het consulaat bekleedden, wat overeenkomt met december 46 v.Chr. op onze kalender. Anders gezegd, ik besteed de blog vandaag aan de serie “Wat deed Julius Caesar vandaag 2069 jaar geleden?” Of beter: we gaan het hebben over zijn achterneef.
Sextus Julius Caesar
Sextus Julius Caesar is acht maanden geleden ter sprake gekomen. Caesar was toen op weg van Alexandrië naar Zela en had zijn verwant benoemd tot gouverneur van Syrië. Een verantwoordelijke positie: op dat moment moest hij Caesars rugdekking verzorgen in de oorlog tegen Farnakes II van Pontus, maar hij moest ook en vooral met enkele legioenen de Eufraatgrens bewaken tegen de Parthen.
Misschien was het wel doordat Sextus zijn aandacht vooral had bij de buitenlandse vijanden dat hij niet goed in de gaten had wat er in eigen provincie gaande was. Hij had in elk geval te laat door dat een zekere Quintus Caecilius Bassus tegen hem zat te stoken.
Bassus
Bassus was een van de adjudanten van Pompeius geweest. Na de slag bij Farsalos was hij naar Tyrus gekomen, waar hij zich op de vlakte had gehouden. Toen echter begin november (onze kalender) het bericht kwam dat Caesar was verslagen bij Ruspina, leek Sextus Julius Caesar zwak te staan. Bassus zag zijn kans schoon om iets te doen voor de zaak van Metellus Scipio, Cato de Jongere en andere conservatieven. Hij begon soldaten van het stedelijke garnizoen te ronselen.
Rond februari, nu 2069 jaar geleden, kwam dat uit. Sextus Julius Caesar liet zich echter overtuigen dat Bassus eigenlijk loyaal was: hij zou slechts soldaten hebben willen rekruteren voor de (hier genoemde) oorlog die Mithridates van Pergamon zou gaan voeren in het koninkrijk Bosporos (de Krim). Cassius Dio schrijft:
Daarna vervalste Bassus een zogenaamd door Scipio Metellus aan hem geschreven brief, waarin zou staan dat Caesar in Africa verslagen en gesneuveld was, en dat Bassus tot gouverneur van Syrië was benoemd. Daarop bezette hij Tyrus met de onder zijn commando staande soldaten, en vervolgens deed hij een aanval op Sextus’ troepen. Hij werd verslagen en raakte daarbij gewond. Die pijnlijke ervaring leerde hem om het niet meer gewapenderhand tegen Sextus Julius Caesar op te nemen. In plaats daarvan stuurde hij een paar mensen eropuit om Sextus’ soldaten te bewerken. Zo wist hij op de een of andere manier een aantal van hen voor zich te winnen, zelfs met het gevolg dat zij Sextus vermoordden!noot
Testament
Uit de correspondentie van Cicero weten we dat de eerste rapporten over de crisis in Syrië Rome laat in de zomer van 46 bereikten. Ik kom er nog op terug. Caesar heeft de kwestie niet meer kunnen oplossen. In de laatste maanden van zijn leven overwogen de Romeinen een campagne tegen de Parthen, waarbij Caesar ook Syrië zou hebben moeten pacificeren. Maar zover is het dus niet gekomen.
De dood van Sextus zal Caesar, die de vijftig was gepasseerd, hebben getroffen. Hij moest denken aan zijn opvolging. Niet eens als alleenheerser, maar als pater familias van de Julii Caesares. Zijn zoon Caesarion was inmiddels een maand of zes en hoewel er goed voor hem zal zijn gezorgd, waren de zuigelingensterfte en de kinderziektes serieuze bedreigingen. Sextus Julius Caesar was competent genoeg geweest en zou hem als familiehoofd hebben kunnen opvolgen.
Julius Caesar moest nu dus omzien naar een andere opvolger. Hij liet uiteindelijk zijn testament herzien en adopteerde Gaius Octavius. Die is de geschiedenis ingegaan als keizer Augustus.
[Een overzicht van de reeks #RealTimeCaesar is hier.]
Caesar in Cádiz
Messias (3)
De onbekende god
Wat nogal eens over het hoofd wordt gezien bij de opvolging van Caesar is dat Marcus Antonius ook zeer goede papieren had Caesar op te volgen, los van zijn toch al indrukwekkende militaire staat van dienst en het feit dat Caesar hem tot consul had benoemd, wat uiteraard niet het geval was bij de nog maar 18 jarige Gaius Octavius. Zijn moeder was nl. ook lid van de clan van de Julii, met de daarbij passende naam Julia Caesaris, een tak op wat afstand van die van de dictator. Gaius Octavius had geen ouder die tot die clan behoorde, slechts zijn grootmoeder heette eveneens Julia Caesaris, maar die was nu wel weer de zus van de dictator.