Categorie: Verbijstering

Onder “verbijstering” rangschik ik stukjes over dingen waar ik met mijn pet niet bij kan.

Nice

On door Jona LenderinginFrankrijk, Politiek, Verbijstering, Verenigde Staten8 reacties

Het is, zoals u weet, een grote puinhoop in het Midden-Oosten en het geweld blijft niet beperkt tot die regio. Om het draagvlak onder de Amerikaanse burgerij voor het buitenlands beleid te peilen, hielden een half jaar geleden twee onderzoeksbureaus enquêtes over de crisis in het sultanaat Agrabah. Werd het niet eens tijd dat de Amerikanen gingen bombarderen? Van de republikeinen meende een derde dat dat een goed idee was. Maar hoe dan met de vluchtelingen? Van de democraten meende ruim twee vijfde dat de VS genereus asiel moesten verlenen.

Duidelijke cijfers over de attitudes – u leest er hier meer over – en nog veelzeggender omdat het sultanaat Agrabah uitsluitend bestaat in de Disney-film Aladdin. De ondervraagden hadden dus hun mening al klaar voordat ze de feiten kenden.

Lees verder “Nice” →

Hellevaart

On door Jona LenderinginDagelijks leven, Verbijstering20 reacties
Dit plaatje heeft weinig te maken met Den Haag CS maar illustreert de fysieke opluchting die je voelt als je een trein verlaat.

Ik heb altijd gedacht dat de dood nog enkele jaren vóór me lag en dat de wereld waarin ik dit schrijf en waarin u dit leest is “het leven” is. Ik moet nog sterven, dacht ik. Het moet echter anders zijn: blijkbaar ben ik al dood en bevind ik mij in de hel. Ik bedoel de trein.

Het was weer raak vandaag: door een wisselstoring rijden er minder treinen tussen Schiphol en Amsterdam Zuid. Tegelijkertijd blokkeert een defecte goederentrein het spoor bij Baarn. Dat laatste betekent dat ik niet over Amersfoort en Apeldoorn naar Zutphen kan, het eerste betekent dat ik niet de rustige trein over Utrecht en Arnhem kan nemen. Een medeforens SMSte me al dat er problemen waren, dus ik was voorbereid. En inderdaad: de online reisplanner – die een mens niet nodig zou moeten hoeven hebben omdat je op de trein moet kunnen vertrouwen – toonde vooral treinen die niet reden.

Lees verder “Hellevaart” →

Den Haag Centraal

On door Jona LenderinginCultuur, Dagelijks leven, Verbijstering12 reacties

Rond 2000 werkte ik een tijdje in Den Haag. Een herinnering die daar in mijn geheugen is gegrift, elke dag een beetje dieper, is het verlaten van het station. Iedere weekdag fietste ik eerst door een ontwakend Amsterdam naar het Centraal Station en nam de trein. Daar was het stil. De mensen waren nog niet werkelijk wakker. Na Leiden veranderde dat: ineens was de trein afgeladen vol, de mensen begonnen te praten en ik was altijd opgelucht als ik in Den Haag aankwam.

Het Haagse Centraal Station staat voor mij voor opluchting in de meest letterlijke, fysieke zin van het woord: dat je ademhaling normaliseert omdat de stress van je afvalt. De gitarist die bij een van de uitgangen Bob Dylan stond te vermoorden en de schuifdeuren die maar van één kant open gingen – iemand had bedacht dat het verboden was links door een gang te lopen – konden me, als ik eenmaal door de enorme stationshal naar buiten wandelde, nauwelijks meer uit mijn humeur brengen en soms betrapte ik me erop dat ik fluitend naar de tram wandelde. Ik had de ochtendspits doorstaan en kon aan de dag beginnen.

Lees verder “Den Haag Centraal” →

Is uw boekverkoper een leeghoofd?

On door Jona LenderinginCultuur, Dagelijks leven, Verbijstering11 reacties

Ik had eigenlijk een kwaad stukje willen schrijven over een artikel, waarin een al bijna een eeuw bekende antieke beschaving wordt aangekondigd als een nieuwe ontdekking. Ik was al twee alinea’s bezig toen mijn oog viel op een bericht [dode link] dat me nóg bozer maakte: de verkiezing van de “Boekverkoper van het jaar”. Hier is de gekte dus helemáál doorgebroken. Een hype om de hype. Niemand kan al die boekverkopers, waarvan ik ongezien aanneem dat het erg aardige mensen zijn, kennen; niemand kan dus op zinvolle wijze een stem uitbrengen. Het is alsof u bij de verkiezingen voor de Staten-Generaal mag stemmen op “Partij 1”, “Partij 2” en “Partij 3” zonder dat u weet wat die representeren. Kortom, de verkiezing van “Boekverkoper van het jaar” zal worden gewonnen door de boekverkoper die het beste in staat is zijn of haar klanten te mobiliseren.

De prijstoekenning zegt derhalve niets. Niet over de gelauwerde, niet over iets anders. Het is gewoon media-aandacht genereren om media-aandacht te hebben. Er is een stichting Elspeet (“voor boekenvakkers”) en die bestaat, en dus moet ze dingen doen, en dus moet er een prijs komen, want dat doet iedereen in het boekenvak. Het is immers het middel waarmee de branche, die liever niet teveel kosten heeft aan het op voorraad hebben van zoveel mogelijk titels, onze aandacht vestigt op een zo gering mogelijk aantal auteurs. Deze week gaat het om Conny Palmen en Douwe Bob.

Lees verder “Is uw boekverkoper een leeghoofd?” →

Zomertijd, de akelige gevolgen

On door Jona LenderinginDagelijks leven, Verbijstering12 reacties
Hoe de zomertijd mijn slaapritme verstoorde
Hoe de zomertijd mijn slaapritme verstoorde

Ik blogde ruim een maand geleden over de invoering van de zomertijd en schreef dat er geen argumenten waren om de klok te verzetten. Ik schreef toen:

De New Scientist somde de problemen dit weekend allemaal nog even op. Lees maar hier: dat er energie zou worden bespaard, is kwestieus en de nadelen zijn reëel. De verandering van dagritme vergroot bijvoorbeeld het risico op hartaanvallen. Meer informatie hier. Die nadelen zijn bovendien al heel lang bekend.

Maar je bent er dus, zo luidt het laatst-overgebleven argument, “na een paar dagen wel aan gewend”. En ook dat is dus onwaar. Ik verwees vorige maand naar wat Till Roenneberg er in zijn boek Het innerlijke uurwerk (bespreking ) over vertelde: ochtendmensen passen zich grotendeels aan, avondmensen zeer ten dele.

Lees verder “Zomertijd, de akelige gevolgen” →

Apeldoorn, Stationsplein

On door Jona LenderinginVerbijstering9 reacties
Kunstwerk van Jeroen Henneman bij Station Apeldoorn.

Dat je de trein mist doordat het verkeer wordt omgeleid en je later dan gepland op het perron aankomt: dat kan gebeuren en daar kun je vrede mee hebben. Je hebt er echter géén vrede meer mee als je ontdekt wat de oorzaak is van de omleiding: dat er op het stationsplein een house-party plaatsvindt. Omdat de volgende trein pas over een half uur vertrekt, moet ik gedwongen meeluisteren.

Ik merk dat mijn hartslag is versneld, dat ik sneller en minder diep adem en licht zit te transpireren, hoewel het vrij koud is. (Ik geloof dat er door de kou ook weinig mensen op het house-feest zijn.) De vrouw die naast me zit, ziet inmiddels redelijk bleekjes. De ironie is dat ik eigenlijk een artikel had willen lezen over de invloed van stress op je cortisolspiegel, maar aanschouwelijk onderricht valt uiteraard te verkiezen.

Lees verder “Apeldoorn, Stationsplein” →

Zwartrijder

On door Jona LenderinginDagelijks leven, Sumerië, Verbijstering12 reacties
Een van de oudste munten ter wereld: een Lydische stater (Museum voor Anatolische Beschavingen, Ankara)

Je wil beleefd zijn. Je wil niet luisteren naar andermans telefoongesprekken. Soms kun je echter niet anders. Moe en wat verstrooid zat ik gisteren in de trein, in zo’n tussencompartiment bij een uitgang, waar ik me aanvankelijk enigszins wist af te sluiten van het telefoongesprek dat een man aan het voeren was. Niet-luisteren ging redelijk, tot ik merkte dat hij het had over mijn vak. “De oude Sumeriërs”, “zesduizend jaar geleden”: dan spits ik toch mijn oudheidkundige oren. Uit de flarden die ik ongewild opving, maakte ik op dat het telefoongesprek ging over Sumerisch geld, over financieel beleid en dat steden daarom onderling ten oorlog gingen.

Domoor

Beleefd als ik ben, zei ik er maar niets van: geen opmerking over de datering van de Sumeriërs – vier- à vijfduizend jaar geleden is wel genoeg – en niet over het feit dat ze destijds nog geen geld hadden. Dat is in de zevende, zesde eeuw v.Chr. ontstaan in het westen van Turkije. De foto hierboven, waarvan ik weet dat ’ie niet al te best is, is van een munt van de spreekwoordelijk rijke koning Kroisos.

Lees verder “Zwartrijder” →

Zomertijd

On door Jona LenderinginDagelijks leven, Politiek, Verbijstering, Wetenschap18 reacties

“Een paar dagen en dan ben je eraan gewend”: dat heb ik de afgelopen dagen dus een paar keer gehoord als de zomertijd ter sprake kwam. Het is op zich al een verbetering dat mensen zeggen dat aanpassen wel meevalt, want dat betekent dat ze tenminste niet meer komen aanzetten met argumenten vóór de zomertijd.

Die zijn er immers niet. De New Scientist somde de problemen dit weekend allemaal nog even op. Lees maar hier: dat er energie zou worden bespaard, is kwestieus en de nadelen zijn reëel. De verandering van dagritme vergroot bijvoorbeeld het risico op hartaanvallen. Meer informatie hier. Die nadelen zijn bovendien al heel lang bekend.

Lees verder “Zomertijd” →

Antieke inkt, moderne bluf

On door Jona LenderinginArcheologie, Geschiedenis, Romeinse Keizerrijk, Verbijstering, Wetenschapscommunicatie9 reacties
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.
Inktpot uit Qumran (Schøyen-collectie)
Inktpot uit Qumran (Schøyen-collectie)

Het kan ook nooit eens gewoon goed, als oudheidkundigen de publiciteit zoeken. Hier vindt u weer eens een klassiek overdreven bericht. Samenvatting:

Latest tests on charred ancient papyri reveal the invention of metallic ink to be several centuries earlier than previously thought.

U hoeft het artikel verder niet te lezen, want er staat vooral in wat de Herculaneum-papyri zijn, hoe die in 79 na Chr. zijn verbrand en dat ze die nu met röntgenstraling proberen te lezen. En nu hebben ze dus ontdekt dat er metaal in de inkt zat. Dat is eeuwen eerder dan men had verwacht. Beweert men.

Lees verder “Antieke inkt, moderne bluf” →

Hermeneuse

On door Jona LenderinginBijbel, Christendom, Geesteswetenschappen, Geschiedenis, Jodendom, Methodologie en theorie, Pseudowetenschap, Verbijstering, Wetenschap, Wetenschapscommunicatie16 reacties
Schleiermacher (links)

In de vierde of derde eeuw v.Chr. schreef een anoniem gebleven joodse auteur de tekst die bekendstaat als het Boek der wachters, waarin hij enkele verhalen uit Genesis navertelt, bewerkt en uitbreidt. Eén van die verhalen is dat over de “zonen der goden” (Genesis 6.1-4), die verliefd werden op de dochters van de mensen. De auteur van het Boek der wachters verandert deze vervaarlijk naar polytheïsme riekende “zonen der goden” in engelen en vertelt hoe zij de mensen allerlei slechtigheid leerden, zoals wapens, alchimie, sieraden en cosmetica, overspel, astrologie en misleiding.

De mensheid lijdt hieronder maar wordt op bovennatuurlijke wijze bevrijd. Zoals ik al eens eerder vertelde, wordt de leider van de opstand, Azazel, bestraft doordat hij zeventig generaties gevangen zit in een met rotsen afgesloten kuil in een woestijn. Met deze mythe, die ik in samenvatting bepaald geen recht doe, verklaart het Boek der wachters hoe het kwaad in de wereld is gekomen. Van een “zondeval” die zou hebben plaatsgevonden toen Adam en Eva ondanks een goddelijk verbod aten van de “boom van kennis van goed en kwaad” had de auteur van het Boek der wachters niet gehoord. Sterker nog, niet één auteur van een tekst in de joodse Bijbel leest het Paradijsverhaal als een verhaal over de eerste zonde.

Lees verder “Hermeneuse” →