Tag: Sinterklaas

Sinterklaas

Zal de goede Sint wel komen?

On door Jona LenderinginDagelijks leven6 reacties

Vroeger hadden de huizen geen isolatie. Als je de wind door de bomen hoorde waaien, waaide in huis zelfs de wind. En de Sinterklazen van toen, dat waren jongens van Jan de Witt. Natuurlijk, een enkel kind vroeg zich af of de goede Sint wel zou komen als het weer lelijk was, maar de bisschop reed met zijn knecht door de donkerste nachten op de hoge daken, en zorgde ervoor dat kinderen in hun schoen poppen vonden met vlechten in het haar, of kaatsballen in een net en letters van banket.

Maar tegenwoordig?

Als het ook maar een beetje naar code geel neigt moet je maar afwachten of Sinterklaas zijn sinterklazige dingen wel doet. Als het glad is, is strooien al teveel gevraagd. Watjes zijn het, die Sinterklazen van tegenwoordig, watjes.

Het bekken van Sint-Nikolaas

On door Jona LenderinginArcheologie, Christendom, Geschiedenis, Middeleeuwen, Religie, Romeinse Keizerrijk10 reacties
Tijdvak: 325 na Chr. - 350 na Chr.
0325-0350 na Chr.
Reliekhouder uit Worms

Nog even over de resten die Sint-Nikolaas op aarde achterliet toen hij opsteeg naar de hemel – een verhaal waarover we het al eerder hebben gehad en dat we nu kunnen laten rusten, al is het nog zo mooi. We hebben het dus over Nikolaas’ gebeente.

Relikwieën over de hele wereld

Nog even herhalen: de ketterpletter is vermoedelijk in 342 of 343 begraven in een kerk aan de rand van de havenstad Myra. Die kerk is later herbouwd en in 1087 hebben mensen uit Bari daarvandaan de relieken meegenomen. Later gaven ze zo nu en dan botten mee aan bevriende steden. Het is dus mogelijk dat er een rib is terechtgekomen in de Egmondse Abdij, maar daarvoor zie ik, zoals ik gisteren schreef, zo snel geen aanknopingspunt in de bronnen van het latere graafschap Holland. Er zijn ook botfragmenten elders terechtgekomen, zoals in Venetië. De fragmenten in de Duitse keizerstad Worms zijn in de Tweede Wereldoorlog verloren gegaan. En een stukje van het bekken van Sint-Nikolaas zou zijn beland in Lyon.

Lees verder “Het bekken van Sint-Nikolaas” →

Factcheck: de rib van Sint-Nikolaas

On door Jona LenderinginAmsterdam, Christendom, Factcheck, Geschiedenis, Middeleeuwen, Religie17 reacties
Tijdvak: 1075 na Chr. - 1100 na Chr.
1075-1100 na Chr.
Ikoon van Sint-Nikolaas van Myra (Basiliek, Bari)

Het Sinterklaasjournaal besteedt er geen aandacht aan, maar er is nieuws over Sint-Nikolaas, goedheiligman, ketterpletter, bisschop van Myra alsmede beschermheilige van Amsterdam. Het nieuws: zondag zal een stukje van een van zijn ribben worden overgebracht naar de Amsterdamse Nikolaasbasiliek. Het botfragment is afkomstig uit de Abdij van Egmond.

Is dat botje echt?

Het is verre van mij daar de draak mee te steken. De verering van Sint-Nikolaas staat voor een waarde die minimaal overweging verdient: dat het goed is te geven aan mensen die niets terug kunnen geven. Daarom, zo lezen we in de Nieuwe Catechismus (vraag 25), geeft Sinterklaas aan kleine kinderen en is het een feest voor volwassenen. De vraag of het Egmondse botmateriaal werkelijk afkomstig is van de op 6 december 342 ontslapen bisschop, is niettemin een legitieme.

Lees verder “Factcheck: de rib van Sint-Nikolaas” →

Geen dag te vroeg

On door Jona LenderinginDagelijks leven19 reacties

Er zijn vele dagen in het jaar, vooral in de lente, waarin ik een zeker gemis voel, een bepaalde onbenoembare soort van je ne sais quoi ervaar, een existentiële leegte bespeur. Ergens in de zomer komt dan het bericht dat de eerste pepernoten zijn gevonden en dan trekt het gelukkig allemaal weer bij. En vandaag is het zover: ze zijn gesignaleerd bij Plus Brughuis in Almelo.

Geen dag te vroeg! Het is alweer 16 juli en er zijn sinds de overlijdensdag van de heilige Nikolaas van Myra alweer 222 dagen verstreken. En dat terwijl pepernoten 365 dagen per jaar lekker zijn (en dit jaar zelfs 366).

Lees verder “Geen dag te vroeg” →

Hoe vier ik Sinterklaas?

On door Jona LenderinginChristendom9 reacties
Verpletter de ketter: Nikolaas slaat een andersdenkende tegen de vlakte (Soumela-klooster)

Iemand met de Bijbel om de oren slaan, kent u die uitdrukking? Ik moest daaraan denken omdat christenen over de hele wereld op 6 december de sterfdag gedenken van de heilige Nikolaas van Myra. Het is op die dag verplicht mensen die de precieze chalkedonische formulering van de twee naturen van Christus niet kunnen reproduceren, een pets te verkopen.

Voor hun eigen bestwil en hun zielenheil uiteraard.

Lees verder “Hoe vier ik Sinterklaas?” →

Kort Libanees (4)

On door Jona LenderinginChristendom, Geschiedenis, Libanon, Midden-Oosten21 reacties
Tijdvak: 1800 na Chr. - 1825 na Chr.
1800-1825 na Chr.
De Sint-Nikolaas van Sidon, met de scheidingsmuur rechts.

Waar ik ook ga, ik zal nooit een kerk overslaan die is gewijd aan Sint-Nikolaas. Mits die geopend is natuurlijk en helaas heb ik in Sidon al enkele keren gestaan voor de gesloten deur van de kerk van bovengenoemde heilige. Vandaag was het kerkje echter toegankelijk.

Als ik het goed begrijp, is het gebouw eigendom van een groep gelovigen die vroeger “melkitisch” heette, een naam die zoiets wil zeggen als “keizerschristenen”. Het gaat om christenen die de besluiten onderschreven van het door keizer Marcianus belegde Concilie van Chalkedon (451) en die later de Arabische taal accepteerden. Je kunt ze ook omschrijven als Grieks-orthodoxen die toevallig geen Grieks gebruiken. Hun leider is de Grieks-orthodoxe patriarch van Antiochië.

Lees verder “Kort Libanees (4)” →

Sinterklaas op school

On door Jona LenderinginChristendom, Toerisme9 reacties
Sinterklaas op school. Muurschildering in het Kykkos-klooster, Cyprus.

Het is vandaag een van de feestdagen van de heilige Nikolaas: op 9 mei (Juliaanse kalender) herdenken de orthodoxe kerken hoe het gebeente van de bisschop van Myra werd overgebracht naar Bari. Daar valt weinig over te vertellen – ik heb het althans al eens gedaan – dus ik behandel liever een gebeurtenis uit het begin van het aardse bestaan van de heilige: zijn eerste bezoek aan de school in zijn geboortestad Patara.

De bovenstaande muurschildering fotografeerde ik vorig jaar in het Kykkos-klooster in Cyprus. Links Nikolaas met op zijn schrijfplankje de letters alfa tot en met nu. Dit in tegenstelling tot de kinderen rechts, die pas tot en met de iota en de mu zijn gekomen. Ik vind de afbeelding even charmant als ’ie lelijk is, maar ondertussen plaatst deze fresco ons voor een dijk van een theologisch probleem. Lees even mee in de catechismus.

Lees verder “Sinterklaas op school” →

Liegen over Nikolaas van Myra

On door Jona LenderinginArcheologie, Christendom, Geesteswetenschappen, Geschiedenis, Middeleeuwen, Midden-Oosten, Romeinse Keizerrijk, Turkije7 reacties
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.
Het graf in de Byzantijnse basiliek in Myra dat meestal wordt aangewezen als dat van bisschop Nikolaas

En hop, daar gaan we weer. Als het niet Trouw is die nonsens publiceert over Mithras, zijn het de andere media wel die kwakgeschiedenis publiceren over de Oudheid. Zoals een bizar verhaal over het gebeente van Nikolaas van Myra: de Standaard, het Algemeen Dagblad, het Reformatorisch Dagblad, Scientias. De simpele samenvatting: het gebeente dat in 1087, kort na de Turkse verovering van het gebied dat nu Turkije heet, vanuit Myra naar Bari is overgebracht, is niet het echte gebeente van de beroemde Romeinse bisschop. Dat ligt – op dit punt maken de acht academici die momenteel in Myra onderzoek doen een gratuit voorbehoud – wellicht nog in een graf dat niet eerder is onderzocht en er gaaf uitziet. Dat voorbehoud is echter zó onbelangrijk voor ze dat ze het persbericht de deur al uit hebben gedaan.

Tja. In die Byzantijnse basiliek liggen wel meer mensen begraven. Er zal best een graf zijn dat niet eerder is onderzocht. Maar het is extreem onwaarschijnlijk dat dat het graf is van Nikolaas.

Lees verder “Liegen over Nikolaas van Myra” →