Tag: Tyrus

Tyrus

Tyrus, Vietnam

On door Jona LenderinginLibanon, Toerisme1 reactie
Naderend onweer
Naderend onweer

Ik zou u graag een foto laten zien van het strand bij Tyrus waar ooit Europa door Zeus werd geschaakt.  Dat gaat echter niet want het regent momenteel pijpenstelen en het ziet er niet naar uit dat het snel voorbij is. De foto hiernaast heb ik wat eerder op de dag gemaakt, toen de wind opstak en ik terugkwam van wezen zwemmen.

Wat we momenteel wel kunnen zien: palmbomen in de regen. Het is eigenlijk net een scène uit een Vietnamfilm en inmiddels heeft “This is the end” zich in mijn hersenen vastgewurmd en hoor ik een voice-over: “I wanted a mission, and for my sins, they gave me one”.

Bizar toch eigenlijk, dat je je eigen ervaringen zo vaak legt in de mal van Hollywood.

Pax Assyriaca

On door Jona LenderinginArcheologie, Assyrië, Fenicië, Geschiedenis, Irak, Levant, Syrië, Turkije1 reactie
Tijdvak: 850 v.Chr. - 775 v.Chr.
0850-0800 v.Chr.0800-0775 v.Chr.
assyrian_treaty_antakya
Een asjera en twee Assyrische vereerders (Museum van Antakya)

Ik heb de afgelopen dagen enkele keren geschreven over de Assyrische expansie, een onderwerp dat ik niet had gepland en waar ik bij toeval inrolde. Het begon met een fresco van twee Assyrische hovelingen, dat documenteerde dat de Eufraatvoorde een belangrijke residentie was; daarna kwam de Kurkh-stele, waarin de Assyrische koning Salmanaser aangaf hoe hij een coalitie van stadstaten had verslagen en evenveel verborg als hij vertelde; daarna heb ik verteld over het tribuut van Tyrus en de crisis in het noordelijke joodse koninkrijk, Israël.

De Assyriërs waren niet dom. Rome is niet in één dag gebouwd en het oosterse wereldrijk is dat evenmin. Het zou te ver gaan om te zeggen dat de Assyriërs een langetermijnplanning hadden, maar ze wisten wat ze deden. Ze vroegen tribuut van de onderworpen stadstaten, en ze vroegen véél. De Fenicische stadstaten werden zo heftig afgeperst dat ze waren gedwongen hun koloniale netwerk, dat niet verder reikte dan Cyprus, uit te breiden naar Sicilië, Tunesië, Libië, Sardinië, Andalusië en Marokko.

Lees verder “Pax Assyriaca” →

Terug naar Libanon

On door Jona LenderinginArcheologie, Geschiedenis, Klassieken, Libanon, Midden-Oosten, Musea, Toerisme1 reactie
Sint-Elias, Beiroet
Sint-Elias, Beiroet

Als deze blogpost online zichtbaar wordt, ben ik in Beiroet. Ik ben een bevoorrecht mens, want dit is de derde keer in een jaar dat ik zal rondwandelen in een van de meest mondaine en kosmopolitische steden in het Middellandse Zee-gebied. Ik weet dat dat heel wonderlijk klinkt, want “Libanon” en “Beiroet” zijn in het Nederlands taalgebruik synoniem met verwoesting, ruïnes en geweld, maar het land is, met uitzondering van de oorlog tussen Israël en de Hezbollah in 2006, niet onrustiger dan bijvoorbeeld Turkije. Lees hier een citaat van William Dalrymple, uit zijn mooie boek From the Holy Mountain. Als je van moderne architectuur houdt, kom naar Beiroet.

Modern Libanon

Je kunt in Libanon ook verschrikkelijk lekker eten, want hier komen de Arabische, de Ottomaanse en de Franse keukens samen. De musea zijn schitterend, het verkeer is een bron van eindeloze verbazing en de mensen, tja, ik weet dat ik een cliché gebruik, maar ze zijn werkelijk aardig.

Lees verder “Terug naar Libanon” →

De Libanese burgeroorlogen (7)

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Israël, Libanon, Midden-Oosten, Politiek, Syrië1 reactie
Tijdvak: 1975 na Chr. - 2000 na Chr.
1975-2000 na Chr.
Tyrus, monument voor de gedode Unifil-soldaten

[Dit is het zevende deel van een serie van dertien artikelen. In het voorafgaande beschreef ik de eerste ronde van de burgeroorlog, die leidde tot de Syrische bezetting. Het eerste deel is hier.]

In het voorjaar van 1978 slaagden Palestijnse strijders erin bij Haifa in Israël aan land te gaan, een paar toeristen op het strand te doden, een bus te kapen en de passagiers dood te schieten. In totaal kwamen zevenendertig Israëli’s om. Dat bracht Israël ertoe om een veiligheidszone in het zuiden van Libanon in te stellen, die zich uitstrekte tot aan de rivier de Litani, die tien kilometer ten noorden van Tyrus uitmondt in zee.

Lees verder “De Libanese burgeroorlogen (7)” →

Renan, Renan, steeds Renan (4)

On door Jona LenderinginArcheologie, Fenicië, Geschiedenis, Klassieken, Libanon, Wetenschap5 reacties
Tijdvak: 1825 na Chr. - 1900 na Chr.
1825-1850 na Chr.1850-1875 na Chr.1875-1900 na Chr.
Ernest Renan, de ontdekker van het oude Fenicië

[Dit is het laatste van vier stukjes over een Franse geleerde die ik werkelijk overal lijk tegen te komen. Het eerste was hier.]

Ik heb nu driemaal geblogd over de Franse geleerde Ernest Renan, die, zoals zoveel van zijn tijdgenoten, dacht vanuit een sjabloon over oostelijke, Semitisch-sprekende, nomadische, religieuze volken en westelijke, Indo-Europees-sprekende, in steden wonende, meer filosofisch ingestelde volken. De sjabloon is onhoudbaar, maar Renan was niet de enige die meende dat er een karakterverschil bestond tussen Oost en West. Nog altijd zijn er kwakhistorici die denken dat de Griekse overwinning in de Perzische Oorlogen verhinderde dat het ontluikende, verondersteld vrije westen zou zijn gesmoord door het tirannieke, verondersteld mystieke oosten.

Wat Renans ideeën in positieve zin onderscheidde van deze in feite pre-wetenschappelijke opvattingen, was dat hij de sjabloon niet voor vanzelfsprekend aannam, maar kritisch doorlichtte. Ibn Rushd behoorde, als Arabischsprekende, tot de oosterse wereld, maar was toch een filosoof die de westerse wereld had helpen vormen. Omgekeerd kon Renan van Jezus van Nazaret stellen dat deze altijd in zijn joodse (Semitische) wereld was gebleven: daar paste de sjabloon volgens hem dus wel.

Lees verder “Renan, Renan, steeds Renan (4)” →

Symboolpolitiek

On door Jona LenderinginArcheologie, Geschiedenis, Griekenland, Klassieken, Libanon, Macedonië, Oude Griekenland, Politiek4 reacties
De “zon van Vergina” op een gouden schijfje uit Pydna (Archeologisch museum, Thessaloniki)

In 1977 ontdekte de Griekse archeoloog Manolis Andronikos bij het Noord-Griekse dorp Vergina het magnifieke koningsgraf dat sindsdien wordt toegeschreven aan Filippos II van Macedonië, die vooral bekend is als de vader van Alexander de Grote. Het is maar de vraag of Filippos er werkelijk ligt; ik denk zelf van wel, maar de theorie dat het in feite gaat om Alexanders halfbroer Filippos III Arridaios, is serieus te nemen. Een andere vraag betreft het symbool dat op verschillende voorwerpen uit de graven is te zien: is het een ster of een zon, en wat representeert ze? Het heeft zeker iets met het antieke gebied Macedonië te maken, en ik voor mij houd het voor een dynastiek symbool, maar zeker is het allerminst. Het is in elk geval prachtig en ik zie de azuurblauwe vlaggen met het gouden teken graag wapperen in de Griekse zon.

In 1991 viel Joegoslavië uiteen en het eveneens Macedonië genaamde zuiden van dat land werd onafhankelijk. Als vlag nam het de Zon van Vergina, en dat leidde tot een diplomatieke rel zonder weerga. De Grieken waren woest over het misbruik van het “eeuwenoude Griekse symbool”. In Noordwest-Europa haal je daarover je schouders op: het symbool was pas veertien jaar bekend. En al zou het eeuwenoud zijn, wat dan nog? Dat de Nederlandse leeuw ergens in een Romeins park staat, vinden wij amusant, en geen Belg heeft er ooit aanstoot van genomen dat ons nationale dier zich eveneens verheft boven het slagveld van Waterloo.

Lees verder “Symboolpolitiek” →

Menandros van Efese

On door Jona LenderinginArcheologie, Bijbel, Fenicië, Geschiedenis, Jodendom, Libanon3 reacties
Tyrus betaalt tribuut aan Salmanasser III (British Museum)

Ik rondde vorige week een reeks blogposts af over de discussie, in Israël, over de prioriteit van de archeologie dan wel de geschiedenis bij het vaststellen van wat er tussen pakweg 1300 en 900 in het land is gebeurd. Dat is het minimalisme-maximalisme-debat, en een verkorte versie van het stuk [[dode link]]verscheen vandaag op Kennislink.

Mijn argumentatie sneed zichzelf overigens in de staart. Ik concludeerde namelijk dat de monumentale gebouwen uit de Vroege IJzertijd niet kunnen zijn gebouwd door Salomo, omdat ze worden gedateerd ná diens regering, waarvan de Bijbel suggereert dat het zou gaan om 970-931. De archeologische datering van de gebouwen suggereert dat het bijbelse verhaal zwakke punten heeft (en dat denk ik ook), maar als dat zo is, waarom aanvaard ik dan wel de chronologie? Kan het niet zijn dat het chronologische skelet te lang is, dat David en Salomo later leefden dan aangenomen, en dat we de monumentale gebouwen dus wél aan ze kunnen toeschrijven?

Lees verder “Menandros van Efese” →

Toerist in Libanon (8)

On door Jona LenderinginArcheologie, Islam, Libanon, Midden-Oosten, Politiek
Portret van een gesneuvelde. De bloeddruppelachtige tulp linksonder is een symbool van het martelaarschap.

[Achtste verslag van een vakantie in Libanon; deel één is hier.]

Onze laatste dag in Libanon brachten we door in Tyrus. De stad is minstens vier millennia oud en was de moederstad van menige Fenicische kolonie, waarvan Karthago het beroemdste is. De Grieken wisten dat Europa hier door Zeus was geschaakt, Herodotos bezocht de tempel van Melqart en Alexander besteedde de eerste zeven maanden van 332 aan de belegering van de stad, die voor een deel was gelegen op een eiland.

De aanleiding was Alexanders verzoek te mogen offeren in de Melqarttempel, want de Macedonische koning meende dat de godheid identiek was aan zijn voorvader Herakles. In de Semitische culturen mogen echter alleen mensen uit bepaalde families de offers opdragen, en de Tyriërs wezen het godslasterlijke verzoek af. Pas toen Alexander een vloot had, kon hij de stad blokkeren en innemen; de beroemde dam die hij liet bouwen, lijkt bij de bestorming geen rol te hebben gespeeld en kan heel goed pas later zijn voltooid.

Lees verder “Toerist in Libanon (8)” →

Toerist in Libanon (7)

On door Jona LenderinginArcheologie, Geschiedenis, Libanon, Midden-Oosten
Roadblock waarvan er in Libanon dertien in een dozijn gaan

[Zevende verslag van een vakantie in Libanon; deel één is hier.]

In de ochtend hebben we in de Bekaavallei een bezoek gebracht aan de tempels van Niha, het antieke Nihata, dat niet ver van ons hotel lag. De ene is nog mooier dan de andere, en ik weet zeker dat als ik ooit nog een reis naar Libanon zal organiseren, Niha niet zal ontbreken.

Na een simpele lunch zijn we op weg gegaan naar Tyrus. Dat is makkelijker geschreven dan gedaan, want het verkeer in dit land is nogal chaotisch. Een deel van de chaos komt door roadblocks, waar alle verkeer door een sluis moet. Er gebeurt verder weinig – ik heb maar één keer gezien dat een auto van de weg werd gehaald voor verder onderzoek – maar het komt de doorstroming van het verkeer niet ten goede als het van vijf naar één baan moet.

Lees verder “Toerist in Libanon (7)” →