Wat heet mooi? Sculptuur

Cycladenidool (Museum für Kunst und Gerwerbe, Hamburg)

Een tijdje geleden nodigde ik u uit om te noemen wat u mooi vond. Dat had ik in 2015 al eens eerder gedaan, toen dit nog een kleiner blogje was, en ik was wel enigszins voorbereid op een respons die overeenkwam met de groei van de blog, maar de hoeveelheid schoonheid die u me toestuurde, was nogal overweldigend. Ik heb al geblogd over de mooie teksten waarmee u anderen bevoordeelde en over de mooie architectuur die we niet mogen vergeten. Vandaag een duik in de musea: welke sculptuur is een omweg waard?

Prehistorie

Die lijst kan alleen beginnen met een voorwerpje dat weliswaar veel te vroeg is maar ook behoort tot mijn favorieten: de Dame van Brassempouy in het museum in Saint-Germain-en-Laye (bij Parijs). Het is vijfentwintig millennia oud en gewoon prachtig. De volgende objecten uit de lijst zijn een stuk jonger: twee mensen noemden de beeldjes (“idolen”) die in het derde millennium v.Chr. zijn gemaakt op de Cycladen. Elk museum bezit wel een Cycladenidool, maar het grootste overzicht is het weinig bezochte Museum voor Cycladische Kunst in Athene.

Lees verder “Wat heet mooi? Sculptuur” →

Faits divers (44): de wetenschap in het nieuws

Een kat in het archeologisch museum van Sousse

Een nieuwe aflevering in de onregelmatig verschijnende reeks faits divers, een reeks waarin ik het liefst leuke nieuwtjes zou doorgeven, maar waarin ik vaker dan ik wil moet wijzen op slechte uitleg. Vandaag kan ik het zelfs thematisch presenteren:

  • opgewarmde kliekjes,
  • gratuit gespeculeer,
  • jezelf voor joker neerzetten,
  • data in plaats van inzicht.

Deze slechte nieuwsvoorziening komt niet alleen door de wetenschappers. Journalisten mogen ook weleens wat kritischer zijn.

Lees verder “Faits divers (44): de wetenschap in het nieuws” →

Een balsamarium uit Bocholtz

Balsamarium uit Bocholtz (Provinciaal Archeologisch Depot van Limburg, Heerlen)

In het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden is nog tot en met 25 augustus een expositie te zien over de Romeinse villa’s in het Nederlandse deel van Limburg. Ik wil er nog eens meer over bloggen, maar niet vandaag of deze week. Het museum toont stukken die in elk geval ik nog nooit eerder heb gezien, zoals dit zalfpotje ofwel balsamarium. Het is gevonden in Bocholtz, dus bijna op de grens van Nederland en Duitsland, aan de Romeinse weg van Heerlen naar Aken. Het bordje met uitleg vertelt dat het dateert uit de periode tussen pakweg 130 en 225 na Chr.

Net zoals het balsamarium uit Vlijtingen, in het Belgische deel van Limburg, heeft ook het balsamarium van Bocholtz de vorm van een mensenhoofd. Maar dit is niet zomaar een mensenhoofd: het is het portret van Antinoüs, de in 130 in de Nijl verdronken geliefde van keizer Hadrianus. De vorst liet nadien allerlei standbeelden voor de overledene oprichten, en er zijn ook munten aan hem gewijd. Een zalfpotje had ik echter nog nooit gezien.

Lees verder “Een balsamarium uit Bocholtz” →

Antinoüs

Fragment van een beeld van Antinoös (archeologisch museum van Vaison)
Fragment van een beeld van Antinoüs (archeologisch museum van Vaison)

In het Franse department Vaucluse ligt het aardige stadje Vaison-la-Romaine. Vaison (in de Romeinse tijd Vasio Vocontiorum geheten) nam in de periode tussen ca. 100 voor Christus en 400 na Christus sterk in omvang toe, tot uiteindelijk zo’n 70 hectare tot het stadsgebied gerekend kon worden. De bloeitijd ligt zo ongeveer tussen het bewind van Claudius en dat van Hadrianus in: van deze keizers zijn overigens manshoge standbeelden in Vaison gevonden. Van de historicus Pompeius Trogus, tijdgenoot van Augustus, weten we vrijwel zeker dat hij in Vasio geboren is, maar Vasio heeft ook goede papieren als zijnde de geboorteplaats van Tacitus. Een andere vondst uit Vaison, een kopie van de beroemde Diadoumenos van Polykleitos, is in het British Museum terecht gekomen.

De zichtbare resten van Romeins Vasio beslaan twee opgravingsgebieden: la Villasse (een licht hellend stuk grond tegen de rivier de Ouvèze aan), en Puymin, iets hoger gelegen op een heuvelachtig terrein. Vanaf 1907 tot 1955 wijdde de lokale kanunnik Joseph Sautel zijn leven aan het uitvoeren van opgravingen, die Vasio deels blootlegden.

Lees verder “Antinoüs” →