Sinterklaascadeau

Sint-Nikolaas geeft beurzen met goudstukken aan (de vader van) de meisjes zonder bruidsschat (Antivouniotissa-museum, Korfu)

Het zal u niet zijn ontgaan dat ik de laatste tijd nogal eens heb geblogd over Herodotos van Halikarnassos, de Griekse onderzoeker die de Historiën schreef. Dat woord betekent overigens zoiets als “onderzoek” of “navorsingen” en kreeg pas ná Herodotos zijn huidige betekenis. Of misschien wel dankzij Herodotos, want naarmate je verder komt in de Historiën, begint het werk steeds meer te lijken op een geschiedenisboek: is het aanvankelijk nog een verrukkelijke melange van geografie, etnografie, mythologie, sterke verhalen en geschiedenis, tegen het einde focust Herodotos op de veldtocht van de Perzische koning Xerxes naar Griekenland.

Het is een geweldige tekst die een breed publiek verdient. Als er één antieke tekst is die u leest, laat het dan Herodotos zijn. Zelfs in vertaling merk je dat er iets bijzonders gebeurt: Herodotos schrijft spreektaal. Zijn werk markeert niet alleen het begin van de geschiedvorsing maar staat ook aan het begin van een traditie om informatie over te dragen in proza. (Eerdere auteurs hadden gekozen voor poëzie.) Alleen bestond er rond 430 v.Chr. nog helemaal geen schrijftaal, zodat Herodotos zich bedient van alledaagse woorden.

Dat plaatst een vertaler voor een keuze: Herodotos’ vorm zou hem kunnen doen besluiten het Grieks weer te geven in Nederlandse spreektaal, de inhoud zou de vertaler kunnen doen kiezen voor zakelijk proza. De maker van de Nederlandse vertaling, Hein van Dolen, koos voor het eerste. En hier is een Engelse vertaling, alweer wat ouder, die wat plechtstatiger overkomt. En daarover wil ik het even hebben.

Lees verder “Sinterklaascadeau”

Google, Vici, Livius (en een hoop narigheid)

De door mij beheerde website Livius.org is ooit, midden jaren negentig, begonnen als een persoonlijke webpagina bij Planet.nl, heeft later een eigen URL gekregen en is langzaam gegroeid tot een kleine 3900 pagina’s met ruim 9000 eigen foto’s. Bij het bouwen heb ik twee fouten gemaakt. De eerste is dat ik op verzoek van enkele universiteiten, die bang waren dat mijn webpagina’s in studentenwerkstukken zouden worden geplagieerd, onvoldoende bronvermeldingen heb gedaan. Dat komt de bruikbaarheid nu niet ten goede en ik schrik altijd als studenten mijn website benutten. De tweede fout is dat ik te laat heb ingezien dat de klassieke html waarin ik de pagina’s maakte, uit de mode aan het raken was.

Sinds ik dat laatste ontdekte, ben ik bezig de website om te zetten naar een content-management-systeem. Dat schiet redelijk op, al zijn enkele pagina’s met Babylonische kronieken reddeloos verloren. Ik kan ook al wat dingen toevoegen – meest foto’s – en ik meende dat ik langzamerhand kon beginnen aan het verbeteren van bestaande pagina’s, toen slecht nieuws kwam, dat zou kunnen betekenen dat Livius.org in de huidige vorm gaat verdwijnen.

Lees verder “Google, Vici, Livius (en een hoop narigheid)”

Recensie: Livius.Org

Nee, het is me niet in mijn bol geslagen, dat ik mijn eigen website ga recenseren, Livius.Org. Ik doe het bij wijze van experiment. De achtergrond is dat steeds meer mensen hun informatie halen van het internet, een medium dat veel voordelen biedt. Mijn Amerikaanse vriend Bill Thayer is bijvoorbeeld bezig de tekst van Diogenes Laertius online te plaatsen en daarbij kun je met één muisklik van de Engelse vertaling naar het Griekse origineel springen. Online-pagina’s zijn ook makkelijker doorzoekbaar dan die van een boek. Een ander voordeel van het wereldwijde web is dat je nooit ver verwijderd bent van illustraties, achtergrondinformatie of de abstracts van recente wetenschappelijke publicaties. Geen boek kan daar tegenop.

Ik heb al een paar keer geschreven dat een boek wél iets anders kan: in de ongedifferentieerde nevenschikking van online-informatie (©Kris Peeters) kan een boek orde aanbrengen. Voor ik een boek recenseer, kijk ik dus eerst, zoals ik al eens schreef, of het wel iets toevoegt. Niemand zit te wachten op wéér een biografie van een Romeinse keizer of wéér een vertaling van een Grieks toneelstuk. Allemaal al online aanwezig. Wat we daar niet hebben, zijn overzichtswerken als Holger Gzella’s De eerste wereldtaal.

Uit het enorme belang van het internet vloeit voort dat, als de boekenbijlagen van onze kranten relevant willen blijven, ze ook websites moeten gaan recenseren – al was het maar één website per week. Wat ik me daarbij voorstel, kan ik het beste tonen door mijn eigen site te bespreken. Geen zorgen, ik zal mijn eigen loftrompet niet steken. Nou ja, een beetje dan.

Lees verder “Recensie: Livius.Org”

Lopende en juridische zaken

Een paar jaar geleden werd me duidelijk dat mijn website, Livius.org, verouderd begon te raken. Ik ben er midden jaren negentig mee begonnen en na tien jaar bleek dat de klassieke html niet de toekomst had. Het ding moest op de schop. Ik ben dus begonnen met het aanbrengen van een scheiding tussen fotografie en tekst. Later zijn beide delen overgezet naar een modern content management systeem. Dat moest handmatig gebeuren want de html-pagina’s waren nogal chaotisch. Ik had er 3653 te doen en daarvan zijn er inmiddels zo’n 3400 omgezet.

Wat nog niet is gedaan, zijn enkele pagina’s waar ook een Babylonische tekst te lezen valt. Die zijn nogal lastig. Evenmin gedaan zijn correcties, hoewel ik van talloze pagina’s weet dat er fouten in zitten. Aan beide problemen wordt gewerkt, maar ze staan even in de ijskast tot er wat technische toeters en bellen zijn toegevoegd.

Daar staat dan weer tegenover dat ik ben begonnen een Engelse vertaling van de Nieuwe geschiedenis van Zosimos online te plaatsen. Die was overigens al online, maar dat is een scan van een herdruk van een niet zo beste anonieme uitgave uit 1814, die weleens terug zou kunnen gaan op een vertaling uit de achttiende eeuw. De enige indeling die in die scan was aangebracht, was een pagina-verwijzing naar de 1814-uitgave. Ik breng nu, aan de hand van de Franse Budé-editie, hoofdstuk- en paragraafnummers aan. Ook controleer ik de eigennamen en nog zo wat zaken die bij het scannen slecht zijn doorgekomen.

Lees verder “Lopende en juridische zaken”

Bedelbrief

Schat van Heers (Gallo-Romaans museum, Tongeren)
Dit leek me wel een geschikt plaatje bij een stukje dat gaat over geld.

Ahum. Ik ben deze blog een kleine vijf jaar geleden begonnen – op 14 juli 2011 om precies te zijn – en ik heb sindsdien 2115 stukjes geschreven. Daarnaast beheer ik Livius.org, een grote website over oude geschiedenis, met ongeveer 3600 pagina’s informatie. Per jaar beantwoord ik momenteel ongeveer 700 vragen. Allemaal gratis.

Dat wil ik ook zo houden. Zo gauw geld een doorslaggevende rol gaat spelen bij iets waarvoor je gepassioneerd bent, verlies je immers je passie, en dat kun je beter vermijden. Dat wil echter niet zeggen dat ik helemaal ongevoelig ben voor financiële argumenten.

Lees verder “Bedelbrief”

Grieks proza

Portret van een Griekse letterkundige uit Izmir
Portret van een Griekse letterkundige uit Izmir

Zoals de trouwe lezers van deze kleine blog weten, beheer ik al sinds de eerste dagen van het internet een grote website over de oude wereld, die op een gegeven moment de naam Livius.org kreeg. Ooit is ze de in zijn soort grootste site ter wereld geweest maar ze is overvleugeld door de Wikipedia. De grote fout is dat ik te laat ben overgeschakeld van oude html naar een hedendaags content management systeem, al ben ik al twee jaar bezig met de migratie en is inmiddels twee derde gedaan. (Nee, het kan niet geautomatiseerd, zoals u denkt. Zo oud en rommelig is de site.)

Er zitten ook andere beginnersfouten in van de soort die werden gemaakt toen het internet net aan het doorbreken was. Op verzoek van enkele universiteiten heb ik er geen literatuuropgaven in gedaan; men realiseerde zich onvoldoende hoe belangrijk het web zou gaan worden maar had al in de gaten dat studenten er driftig uit overschreven. Ik weet niet wie dwazer is: de professores doctores die me vroegen geen literatuur te vermelden of de Lendering die aan dat verzoek gehoor gaf.

Lees verder “Grieks proza”

2000!

Detail van het grafreliëf van Sulpicius Rufus
Detail van het grafreliëf van Sulpicius Rufus

Midden jaren negentig ben ik begonnen met het schrijven over de Oudheid voor een toen nieuw medium, het internet. Mijn stukken over Hannibal, Herodotus en Caesar werden gepubliceerd op een proto-Wiki, die “The Internet Encyclopaedia” heette. Omdat die niet werd wat we ervan hoopten, ging ik verder op een Planet-internet-account. Dat werd later Livius.org.

Ik heb nog mee gewerkt aan andere pogingen echte encyclopedieën over de Oudheid op te zetten. Ik heb mijn stukken gedeeld met de “Wiki Classical Dictionary”, maar die strandde eveneens. De “Ancient History Encyclopedia”, die ik het beste gun en die stukken van me overneemt, claimt meer bezoekers te hebben dan het Louvre en het British Museum, maar vreemd genoeg zie ik die artikelen nooit in zoekmachines. Wat ik maar zeggen wil: een goede, centrale website voor informatie over de Oudheid is er, twintig jaar na de “thousand days that built the future”, nog altijd niet.

Lees verder “2000!”