Categorie: Politiek

Ach ja, ik heb ook wel eens een mening over de politiek en andere zaken die ons, burgers, aangaan.

Boekpresentatie

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Libanon, Midden-Oosten, Politiek8 reacties

Even een blogje in de categorie “ijdelheid der ijdelheden, alles is ijdelheid en het najagen van wind”. De wind die ik najaag is concreet aards slijk, maar daarover zo meteen meer.

Gisteren mocht ik in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden mijn boek over de geschiedenis van Libanon ten doop houden. Meestal bestaan dat soort ceremonies uit een toespraakje of een stukje voorlezen door de auteur, uit een vragenrondje, en uit de overhandiging van een “eerste exemplaar” aan iemand die dan eveneens een toespraakje houdt. Daarna gaat de auteur ergens zitten om verkochte exemplaren te signeren. Eerlijk gezegd houd ik er niet van. Die vorm had ooit zin, toen mensen nog goede feestredes wisten te houden, toen degene die het eerste exemplaar kreeg een Voornaam Persoon Die Het Beleid Kon Verbeteren was. Maar zo iemand ken ik niet. En het is wat raar om als auteur te vertellen wat mensen beter in je boek kunnen lezen. Wat mij betreft heeft de vorm zichzelf overleefd.

Lees verder “Boekpresentatie” →

Wat is archeologie? (1) Onbegrip

On door Jona LenderinginArcheologie, Politiek, Wetenschapscommunicatie10 reacties
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2050 na Chr.
2000-2025 na Chr.2025-2050 na Chr.
“You call this archaeology?”

Twee weken geleden was het opnieuw raak. Op een besloten bijeenkomst klapte Wesley De Visscher, de kabinetschef van de Belgische minister van Financiën, uit de school over de wijze waarop het federale kabinet werkelijk denkt. Hij legde uit dat onderzoeksgelden ook naar echt onderzoek moesten gaan.

Wat was daar de consensus rond de tafel? Dat er zeker … steun is voor universiteiten, akkoord. Maar moet dat ook voor een geschiedkundige of een kunstwetenschapper of een archeoloog?

Zoals we alweer en duidelijk zien: op het hoogste niveau, waar bestuurders zitten met goede ambtelijke ondersteuning, heeft men geen idee van het belang van de oudheidkundige disciplines.

Lees verder “Wat is archeologie? (1) Onbegrip” →

Een andere kant van geschiedenis

On door Alie van ArragoninCultuur, Geschiedenis, Ottomaanse Rijk, Politiek, Turkije6 reacties
Bellini’s portret van Mehmet II de Veroveraar

Geruime tijd geleden vroeg Jona Lendering mij om een stukje te schrijven over Turkse historische tv-series en films. Dat heeft lang geduurd, omdat ik telkens weer in de verleiding kwam te kijken hoe het ook al weer ging met een van mijn favoriete hoofdpersonen en/of acteurs. Maar nu is mijn verhaal er. Het is, met negentien afleveringen een lang verhaal geworden. Dat past: de series zijn ook lang.

De andere kant van een stuk geschiedenis

Meer dan dertig jaar geleden kwam ik het boek Rovers, christenhonden, vrouwenschenners: de kruistochten in Arabische kronieken (Les Croisades vues par les Arabes, 1983) tegen. Het is een soort kroniek of ooggetuigenverslag van de Kruistochten, geschreven door Amin Maalouf, een Frans-Libanees schrijver en voormalig journalist. Het zette mij stevig aan de andere kant van dat stuk van de geschiedenis, om zo te zeggen.

Lees verder “Een andere kant van geschiedenis” →

Alweer een petitie

On door Jona LenderinginPolitiek, Verbijstering, Wetenschap12 reacties
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.

Even een meerstemmig blogje. Want ik ben het oneens met mezelf. Al tijden.

Eerste stem. Er wordt een oudheidkundige instelling bedreigd en er is een petitie. Opnieuw betreft het de universiteit van Cardiff en u leest er meer over op deze pagina, waar u ook uw handtekening kunt zetten.

U zegt: “alweer een petitie?” Ook vorige maand vroeg ik immers uw aandacht voor de bezuinigingen op de oudheidkunde. En in de tijd daarvoor waren er acties om de sluiting te verhinderen van de archeologische opleidingen in Leipzig en Helsinki, waren er acties voor het behoud van oude talen in Frankfurt, in Kingston en in (ook al) Cardiff. Verder waren er petities voor het museum in Ename, voor het behoud van geesteswetenschappen in Kent en voor de toekomst van de gymnasia in Denemarken. Uit eigen land herhaal ik de petitie voor het Keltisch in Utrecht.

Lees verder “Alweer een petitie” →

De moord op Rafiq Hariri

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Libanon, Midden-Oosten, Politiek6 reacties
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.
Rafiq Hariri

Morgen is het 14 februari en u kunt al raden over welke beroemde Romein er op deze Oudheidblog een stukje klaar staat. Ik vestig er vanavond echter de aandacht op dat het morgen twintig jaar geleden is dat in Beiroet een moordaanslag plaatsvond: Rafiq Hariri, voormalig premier van Libanon, liet daarbij het leven, samen met enkele leden van zijn lijfwacht en omstanders.

Premier

Hariri was geen heilige, maar wel een efficiënte politicus. Hij was geboren in Sidon – ik blogde er al eens over – en had in de jaren zeventig een vermogen verdiend bij diverse bouwprojecten in de Arabische wereld. Later, in 1989, was hij een van de architecten van de Ta’if-akkoorden geweest, die een einde maakten aan de Libanese Burgeroorlogen. Drie jaar later benoemde president Elias Hrawi hem tot premier.

Lees verder “De moord op Rafiq Hariri” →

De “tweede republiek” van Libanon

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Libanon, Midden-Oosten, Politiek2 reacties
Tijdvak: 1975 na Chr. - 2025 na Chr.
1975-2000 na Chr.2000-2025 na Chr.

In zijn boek Beirut 2020. The Collapse of a Civilization, a Journal (2021) vertelt Charif Majdalani over de implosie van de Libanese Tweede Republiek, dat wil zeggen het bestuurlijk systeem dat ontstond na de Burgeroorlogen. In 1975 veranderden de politici in krijgsheren en in 1990 veranderden krijgsheren in politici, die Libanon bestuurden alsof het buit was die ze mochten verdelen. Eind september 2019 klapte het piramidespel en werden de protesten gewelddadig. Ik schreef al eerder over het boek van Majdalani, dat ik u buitengewoon aanraad.

***

In dertig jaar tijd werd het hele land het privéjachtgebied van een oligarchenkaste, die een relatie met de burgerij ontwikkelde die enigszins leek op die van een maffia. Men bood bescherming, garanties en kleine kansen aan iedereen die daarom vroeg, en belette elke vorm van toegang tot overheidsfunctionarissen, behalve dan middels het indienen van een smeekbede.

Lees verder “De “tweede republiek” van Libanon” →

Libanon, najaar 2024

On door Jona LenderinginLibanon, Midden-Oosten, Politiek1 reactie
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.
De graffiti in Libanon kunnen nog een jaartje mee

Het zal de vaste lezers van deze blog niet zijn ontgaan dat ik de laatste tijd wat vertaalde reisverslagen over Libanon heb geplaatst. Die zullen het geweld daar niet ten einde brengen, maar ik hoop dat ik u kan tonen wat het is dat er momenteel wordt weggebombardeerd: een land met een eigen, historisch gegroeide, opvallend pluriforme cultuur. Die stukjes eindigen met een verzoek om te doneren. Niet iedereen kan geld missen, maar kennis delen kan altijd en reisverslagen zijn tenminste lichtvoetig.

De situatie nu

Vandaag toch even een stukje dat niet lichtvoetig is. Zoals u weet bestookt de Israëlische luchtmacht het sjiitische zuiden en de sjiitische wijken van Beiroet zo ongeveer elke dag. Honderdduizenden mensen zijn uitgeweken naar het noorden. Er is sprake van een miljoen mensen, van anderhalf miljoen mensen. Ik weet niet hoe ze dat tellen, maar al zou het de helft zijn: dit is onthutsend. In Libanon wonen vier miljoen Libanezen, anderhalf miljoen Syrische vluchtelingen en een kwart miljoen Palestijnse vluchtelingen. Zelfs als er “maar” een half miljoen displaced persons zijn, is dat een extreem probleem.

Lees verder “Libanon, najaar 2024” →

Watergate (4): Resterende vragen

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Politiek, Verenigde Staten11 reacties
Tijdvak: 1950 na Chr. - 1975 na Chr.
1950-1975 na Chr.
Een van de onthullingen over Watergate. The Economist had het al in 1999 bij het juiste eind.

Gisteren bracht ik mijn verhaal over Watergate tot het welbekende einde: het aftreden van president Richard Nixon. Politiek en juridisch bezien was de affaire voorbij met het pardon dat zijn opvolger Gerald Ford hem korte tijd later verleende. Er resteren echter onbeantwoorde vragen, waarover we het nog even moeten hebben. Uiteraard ben ik oudheidkundige en geen contemporainist, maar gebrek aan kennis heeft nog nooit een Leids historicus weerhouden van het geven van een mening.

In de eerste plaats is er de identiteit van Deep Throat. Dat was lange tijd een mysterie, maar in 2005 wist Vanity Fair dat op te lossen. Het zou Mark Felt zijn geweest, de onderdirecteur van de FBI. Geen lelieblanke held, als u dat mocht denken: Felt was supervisor van COINTELPRO, het gedeeltelijk illegale programma om de burgerrechtenbeweging te verstoren. Hij is daarvoor veroordeeld.

Lees verder “Watergate (4): Resterende vragen” →

Watergate (3): Nixons verdediging

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Politiek, Verenigde Staten9 reacties
Tijdvak: 1950 na Chr. - 1975 na Chr.
1950-1975 na Chr.
Een vertrouwd beeld uit de tijd van het Watergate-schandaal

Ik begon eergisteren met een korte reeks over Watergate. Gisteren vatte ik het volkomen bizarre verhaal samen dat John Dean als getuige vertelde. Voor wie het duizelt is hier het organogram.

Het verhaal kwam erop neer dat John Mitchell, voormalig  minister van Justitie en voorzitter van het Committee for the Re-election of the President (CRP), zich door Gordon Liddy op sleeptouw had laten nemen. Mitchell zou volgens Dean allerlei fantastische plannen voor informatievergaring en intimidatie hebben goedgekeurd.Toen dit na de mislukte inbraak bekend was geworden, zouden Nixons stafleden Ehrlichman en Haldeman opdracht hebben gegeven tot de doofpot. Dean had daarop de FBI en CIA tegen elkaar uitgespeeld om de illegale acties te camoufleren.

Maar kon dit verhaal waar zijn? Het was te gek voor woorden. Dean leek echter te weten waarover hij sprak.

Lees verder “Watergate (3): Nixons verdediging” →

Watergate (2): John Dean

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Politiek, Verenigde Staten10 reacties
Tijdvak: 1950 na Chr. - 1975 na Chr.
1950-1975 na Chr.
De Watergatecommissie aan het werk; rechts voorzitter Sam Irving.

Ik vertelde gisteren over de inbraak in het Watergategebouw. Daarbij bleek het Committee for the Re-Election of the President (CRP) te zijn betrokken. Ook waren er aanwijzingen voor financiering met zwart geld. Die kwesties werden al snel vergeten, mede omdat Nixons minister van Justitie, Elliot L. Richardson, de zaak had toegewezen aan de grootste brekebeen van de rechterlijke macht, John Sirica. Er was geen rechter wiens vonnissen in hoger beroep zo vaak waren verlaagd. Waarschijnlijk zou dat ook met zijn Watergatevonnis zijn gebeurd, want Sirica legde de mysterieuze dieven absurd lange gevangenisstraffen op.

Niemand had echter verwacht dat de leider van de inbraak, James McCord, zou doorslaan. In ruil voor strafvermindering bevestigde hij wat in kranten al was geopperd: dat hij had gehandeld in opdracht van het CRP. De voorzitter daarvan, John Mitchell, was een persoonlijke vriend van Nixon én de voormalige minister van Justitie. Hij had zich er altijd op beroemd Nixons “Mister Law and Order” te zijn, maar leek nu zelf een loopje te hebben genomen met het recht. In mei 1973 stelde de Senaat een commissie in om de campagnepraktijken te onderzoeken. Die stond al snel bekend als de Watergatecommissie.

Lees verder “Watergate (2): John Dean” →