Boekpresentatie

Even een blogje in de categorie “ijdelheid der ijdelheden, alles is ijdelheid en het najagen van wind”. De wind die ik najaag is concreet aards slijk, maar daarover zo meteen meer.

Gisteren mocht ik in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden mijn boek over de geschiedenis van Libanon ten doop houden. Meestal bestaan dat soort ceremonies uit een toespraakje of een stukje voorlezen door de auteur, uit een vragenrondje, en uit de overhandiging van een “eerste exemplaar” aan iemand die dan eveneens een toespraakje houdt. Daarna gaat de auteur ergens zitten om verkochte exemplaren te signeren. Eerlijk gezegd houd ik er niet van. Die vorm had ooit zin, toen mensen nog goede feestredes wisten te houden, toen degene die het eerste exemplaar kreeg een Voornaam Persoon Die Het Beleid Kon Verbeteren was. Maar zo iemand ken ik niet. En het is wat raar om als auteur te vertellen wat mensen beter in je boek kunnen lezen. Wat mij betreft heeft de vorm zichzelf overleefd.

Lees verder “Boekpresentatie” →

Libanon met livestream

Spoorwegstakingen zijn nooit leuk. Niet voor de reizigers, niet voor de stakers (die doorgaans gerechtvaardigde eisen hebben) en niet voor de directie. Maar soms zijn er leuke gevolgen. Zoals deze week.

Het kan u niet zijn ontgaan dat de vakbonden voor aanstaande donderdag een staking aankondigden in het oosten en noordwesten van Nederland. Eerlijk gezegd was ik danig uit mijn humeur, want ondanks al mijn sympathie voor de stakers (die immers doorgaans gerechtvaardigde eisen hebben) zou het moeilijk voor me zijn om naar Leiden te komen, waar donderdagavond de presentatie plaatsvindt van mijn boek over Libanon.

Lees verder “Libanon met livestream” →

Uitnodiging voor boekpresentatie

Ik heb afgelopen winter een boek geschreven over de geschiedenis van Libanon. Het heeft de weinig verrassende titel Libanon en de ondertitel Een korte geschiedenis. Of dat laatste accuraat is, hangt af van wat u denkt dat kort is, want het boek heeft bijna 300 bladzijden. Het auteursdeel van de opbrengst, ongeveer twee euro per boek, is geoormerkt voor de Libanese tak van Cordaid, waarheen de opbrengst al is overgemaakt van de collegereeks die ik insprak voor Home Academy.

Het geld is daar hard nodig. Simpel samengevat:

Lees verder “Uitnodiging voor boekpresentatie” →

De wereld van Clovis

Eerst een “disclaimer”: ik ben geen historicus, gewoon een lezer. Wat ik hier dus schrijf ten goede en kwade over De wereld van Clovis hoeft Jeroen Wijnendaele zich niet aan te trekken, wat hij zo al niet zal doen. Een recensie schrijf je vooral voor jezelf, als een samenvatting, en om je eigen gedachten nog eens te ordenen. De wereld van Clovis is zo’n recensie alvast meer dan waard.

Kriskras door Gallië

Tijdens de lectuur moest ik vaak terugdenken aan De ontdekking van Frankrijk van Graham Robb. Die was per fiets kriskras door Frankrijk gereden en had daarover een soort reisverslag geschreven, verrijkt met historische wetenswaardigheden over de streken die hij doortrapte. Die aanpak deed zeer chaotisch aan en ik vorderde traag in het werk. Het beeld over Frankrijk was eerder troebeler geworden dan helderder. Er was niet zoiets als een homogene hexagon die zich chronologisch of geografisch proper gestructureerd liet ontdekken, laat staan snel veroveren, in militaire of cognitieve zin. Dat was precies de boodschap die Robb wilde brengen en dus vroeg ik me af of hij die hermetische vorm gekozen had om de inhoudelijke kern kracht bij te zetten. Zo ja, dan was het een meesterwerk in de non-fictie.

Lees verder “De wereld van Clovis” →

Dag Bert

Bert Schijf

Wellicht kent u de rubriek “geliefde boeken”, die de volgers van deze blog zijn begonnen in de corona-tijd. Wat lag er destijds meer voor de hand dan, in die vreemde periode, elkaar wat tips te geven en te verwijzen naar aangename lectuur? Inmiddels telt die rubriek drieënnegentig titels en een derde van die blogjes is geschreven door Bert Schijf. Een aantal van u heeft hem ontmoet in de Amsterdamse Brakke Grond, waar enkele gastauteurs en vaste volgers in januari 2024 het koperen jubileum van deze blog vierden.

Bert is onlangs, in de nacht van 11 op 12 mei, op negenenzeventigjarige leeftijd overleden. Een van zijn laatste mailtjes bestond uit de eenvoudige mededelingen dat het niet zo goed met hem ging, dat hij in een verzorgingshuis verbleef en dat hij gebruik ging maken van een ander mailadres. De laatste mededeling toonde dat hij niet van plan was zich terug te trekken uit de grote wereld, zelfs al kon hij geen gebruik meer maken van de mail van zijn voormalige werkgever, het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis.

Lees verder “Dag Bert” →

Bestel “Libanon. Een korte geschiedenis”

Twee blogjes per dag is voldoende, maar ik gooi er vanavond nog even een derde tegenaan. U kunt namelijk het boek bestellen dat ik deze winter heb geschreven over de geschiedenis van Libanon. Er zijn, tussen de afronding van het manuscript en het moment waarop het boek in de winkel ligt, altijd een paar stappen te zetten, en dit vind ik zelf altijd een belangrijke.

Libanon verdient uw aandacht, want er is méér dan de verzameling clichés die u ook wel kent. Dat het kleine land het Zwitserland van het Midden-Oosten is, dat de hoofdstad Beiroet het Parijs is van het Midden-Oosten, dat het de ontmoetingsplaats is van Oost en West, dat het alfabet er vandaan komt, dat het land altijd met ellende in het nieuws komt, dat je er in de ochtend kunt skiën in de bergen en in de middag kunt baden in zee.

Lees verder “Bestel “Libanon. Een korte geschiedenis”” →

Katholiek

Ik kom uit een gezin dat we, met het jargon van nu, onveilig zouden noemen. Dat ik overeind ben gebleven, is mede te danken aan de kerk. Het jongerenkoor, het bezinningscentrum van de paters salesianen en Taizé waren veilige plaatsen. Ze hebben me zeker gevormd. Mijn omgang met geld is daarvan een voorbeeld: ik heb vroeg geleerd dat de Mammon de grootste bedreiging is van de cultuur, de wetenschap en de samenleving. (Of dit inzicht praktisch is, is een andere kwestie.)

Ander voorbeeld. Jarenlang had ik een vereenzaamde buurvrouw. Eens in de week haalde ik haar boodschappen en eens in de maand kwam de kapelaan op visite. Die man deed zinvol werk. Ik heb de sociale taak van de katholieke kerk daarom altijd gewaardeerd. Juist in een tijd waarin cultuur, wetenschap en samenleving zich aan de Mammon hebben verkocht, is het kerkelijk vangnet belangrijk.

Lees verder “Katholiek” →

Aeneas Tacticus

We kennen ze wel: oude boeken over strategie. Sun Zi’s Kunst van het Oorlogvoeren, of Clausewitz’ Over Oorlog. Gaan we de Grieks-Romeinse oudheid in, dan hebben mensen vaak van de laat Romeinse Vegetius’ De Re Militari (Over het Krijgswezen) gehoord en kan een enkeling de eerste-eeuwse Strategemata van Frontinus noemen. De (veel oudere) Aeneas Tacticus, onderwerp van deze blog, kan echter nauwelijks op publiek rekenen. Daar hoop ik vandaag verandering in te brengen.

Rond het midden van de vierde eeuw voor Christus, de eeuw van Plato, Xenophon en Demosthenes, schreef een Griek genaamd Aeneas (niet die van de Trojaanse Oorlog) een werk over het verdedigen van een belegerde stad, door mij betiteld als In Staat van Beleg. Het is ons incompleet overgeleverd, maar de veertig hoofdstukjes die we hebben, bevatten interessante inzichten in oorlogvoering in een gemeenschap uit de vierde eeuw. Daarnaast was Aeneas geen Athener; door de selectiviteit van de overlevering weten wij relatief veel over deze stad, maar met Aeneas’ werk krijgen we een waardevolle blik buiten de canon.

Lees verder “Aeneas Tacticus” →

Zes redenen om Filon van Byblos te lezen

Vanaf volgende week ligt Goden en halfgoden in de winkel, de eerste Nederlandse vertaling van de fragmenten van de Fenicische Geschiedenis van de Fenicisch-Grieks-Romeinse auteur Filon van Byblos. De vertaler is Hein van Dolen, dus dat is allemaal tiptop voor elkaar, en ik ben degene die de vertaalde fragmenten probeert uit te leggen. Nu is Filon een volstrekt onbekende auteur. Ik was nét begonnen dit blogje te schrijven toen een bekende oudheidkundige me belde, en die vertelde me tussen neus en lippen door nog niet eerder van Filon (en Berossos) te hebben gehoord. Waarom verdient Filon wat meer aandacht?

1

De overgeleverde fragmenten documenteren de mythen die ooit circuleerden in Kanaän en Fenicië. Dit is de wereld waarin het jodendom is ontstaan, en Filon helpt begrijpen tegen wie de eerste monotheïsten zich afzetten. Misschien niet heel vaak, maar het is in elk geval informatie die afkomstig is van een auteur die nog niets wist van het rabbinaat. Dat is een ongebruikelijk en daarom belangrijk perspectief.

Lees verder “Zes redenen om Filon van Byblos te lezen” →

Sinterklaas met boeken

[Sinterklaas nadert en er zijn mensen – u kent ze misschien zelfs wel – die graag boeken lezen. Dat treft, want er zijn de laatste tijd vrij veel nieuwe boeken op de markt gekomen, waar de Goedheiligman uit kan kiezen. Hieronder een lijstje, mij toegestuurd door Roel Salemink van de Athenaeum Boekhandel. Die is weliswaar vanouds gevestigd in Amsterdam en Haarlem, maar levert overal. Doe er uw voordeel van.]

Heilige boeken

Lees verder “Sinterklaas met boeken” →