Maand: oktober 2011

Geweld in Oost-Turkije

On door Jona LenderinginMidden-Oosten, Politiek, Turkije
Het (Byzantijnse) stadswapen van Diyarbakir

Oordelen is menselijk, maar vaak gaat het niet. Geweld is zo’n onderwerp. Je kunt medelijden hebben met de slachtoffers, je kunt de vraag stellen wat de daders heeft bewogen, maar in laatste instantie zul je het niet begrijpen. Dan moet je je beperken tot registeren van wat er is gebeurd en verder je oordeel opschorten.

Ik heb de afgelopen vijf weken in het oosten van Turkije verschillende archeologische opgravingen bezocht. Het moment had niet ongelukkiger kunnen zijn gekozen, want de PKK benutte de opening van het schooljaar om links en rechts onderwijzers te vermoorden. (Gelukkig had ik een uitstekende begeleider.)

Lees verder “Geweld in Oost-Turkije” →

Trabzon, Trapezous, Trebizonde

On door Jona LenderinginByzantijnse Rijk, Geschiedenis, Oudheid, Romeinse Keizerrijk, Toerisme, Turkije6 reacties
Tijdvak: 1200 na Chr. - 1325 na Chr.
1200-1225 na Chr.1225-1250 na Chr.1250-1275 na Chr.1275-1300 na Chr.1300-1325 na Chr.
De Hagia Sofia in Trabzon

Ik was in Trabzon toen het plaatselijke voetbalteam, Trabzonspor, Inter Milan versloeg. Ik wist dat Turken geweldig kunnen feesten als er een voetbaloverwinning te vieren valt, maar zelfs de zeges tijdens de EK van 2008, die in Amsterdam-West aanleiding waren tot grote vrolijkheid, had me niet voorbereid op de herrie in Trabzon. Zelfs de schepen in de haven toeterden vrolijk mee.

Lees verder “Trabzon, Trapezous, Trebizonde” →

Bankiers

On door Jona LenderinginBijbel, Christendom, Geschiedenis, Politiek1 reactie
Tijdvak: 50 na Chr. - 100 na Chr.
0050-0075 na Chr.0075-0100 na Chr.
Een bankier (mozaïek uit Thabraca; Bardo-museum, Tunis)

In evangelische kringen wil men in ingewikkelde situaties nog wel eens vragen “Wat zou Jezus nu doen?” Als het gaat om onze bankiers, weten we het antwoord met enige zekerheid:

Hij ging de tempel binnen en begon iedereen die daar iets kocht of verkocht weg te jagen; hij gooide de tafels van de geldwisselaars en de stoelen van de duivenverkopers omver, en hij liet niet toe dat iemand voorwerpen over het tempelplein droeg. Hij hield de omstanders voor: ‘Staat er niet geschreven: “Mijn huis moet voor alle volken een huis van gebed zijn”? Maar jullie hebben er een rovershol van gemaakt!’ (Marcus 11.15-18)

Lees verder “Bankiers” →

Romeinen in China

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Oud China, Pseudowetenschap, Romeinse Republiek6 reacties
Tijdvak: 50 v.Chr. - 1 v.Chr.
0050-0025 v.Chr.0025-0001 v.Chr.


Archeoloog Miko Flohr wees vandaag weer eens op het malle verhaal dat er Romeinen in China zijn geweest. Ik beken: het is allemaal mijn schuld. En dat is helaas geen grap.

Tijdens mijn militaire dienst – dat is dus 1984/1985 – las ik A Roman City in Ancient China van Homer Dubs. Het was toen al een oud boek, verschenen in 1957. De auteur opperde dat een groep legionairs, krijgsgevangen genomen door de Parthen, werd verbannen naar de oase Merw in Turkmenistan. Daar traden ze in dienst van een nomadenstam, die hen inzette in een oorlog ten oosten van het Pamirgebergte. Een Chinese bron vermeldt hoe huurlingen een manoeuvre uitvoerden die lijkt op een Romeinse tactiek, een testudo. De oud-legionairs, die de slag verloren en voor de tweede keer krijgsgevangen werden genomen, zouden zijn gaan wonen in West-China, waar ooit dorpen waren met namen die een westelijke herkomst van de bewoners suggereren.

Lees verder “Romeinen in China” →

Manzikert

On door Jona LenderinginArmenië, Byzantijnse Rijk, Geschiedenis, Islam, Midden-Oosten, Turkije2 reacties
Tijdvak: 1050 na Chr. - 1100 na Chr.
1050-1075 na Chr.1075-1100 na Chr.
manzikert_panorama
Manzikert

Eindelijk gelukt! Kort voor zonsondergang stond ik gisteren op de plaats waar in augustus 1071 de slag bij Manzikert plaatsvond. De liefhebber kan de vlakte vinden ten zuidoosten van het huidige Malizgert in oostelijk Turkije (hier). Vanuit Tatvan, waar mijn hotel was, was het ruim anderhalf uur rijden over een weg die tot Ahlat uitstekend was en daarna zeer snel verslechterde. De chaotische rit over de bergen, met steeds de aanblik van de besneeuwde berg Süphan, was er een om nooit te vergeten.

De strijdende partijen

Waarom wilde ik erheen? Omdat de slag bij Manzikert een van de weinige écht beslissende veldslagen is uit de wereldgeschiedenis. Aan de ene kant stonden de Turken, net overgegaan tot de islam en gecommandeerd door de Seljukische sultan Alp Arslan, ‘de Leeuw’. Hij was de machtigste man in de soennitische wereld en streefde er, met de geloofsijver van een jonge bekeerling, naar om de sji’itische moslims op het rechte soennitische pad te brengen. Zijn doel was daarom de verovering van Cairo, waar een sji’itische vorst de titel van kalief voerde. Voor Alp was het onaanvaardbaar dat een niet-soenniet claimde de heerser der gelovigen te zijn.

Lees verder “Manzikert” →

Het Midden-Oosten en zijn verledens

On door Jona LenderinginAnatolië, Archeologie, Egypte, Geesteswetenschappen, Geschiedenis, Midden-Oosten, Musea, Oud Egypte, Turkije
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.
Zomaar iets oud-oosters: het beeldje van een Nubiër (Metropolitan Museum of Art, New York)

Nationale archeologische musea vertellen veel over de wijze waarop een natie kijkt naar haar verleden. Een vergelijking tussen de musea van Ankara en van Cairo is verhelderend.

Het Egyptische Museum in Cairo concentreert zich op de Bronstijd, dat wil zeggen het derde en tweede millennium v.Chr., waarin het land van de Nijl achtereenvolgens het Oude, het Midden- en het Nieuwe Rijk zag bloeien, onderbroken door tussenperioden van politieke verdeeldheid. De IJzertijd, ruwweg het eerste millennium, blijft betrekkelijk onderbelicht.

Lees verder “Het Midden-Oosten en zijn verledens” →