De invloedrijkste Romein uit Romeins Andalusië, waarover ik gisteren blogde, zal Hosius wel zijn geweest. U heeft nog nooit van hem gehoord, maar deze bisschop van Córdoba was de religieuze adviseur van keizer Constantijn (r.306-337). Hij heeft hem niet alleen begeleid bij zijn eerste kennismaking met het christendom, maar hem er ook van overtuigd – en dit was beslissend – dat wie Christus vereerde, alléén Christus mocht vereren, en dat er slechts één correcte wijze was. Dat Christus als godheid erkend zou worden, was nooit een Romeins probleem; dat je andere goden afwees, staat bekend als proto-orthodox, en het stond niet in de sterren geschreven dat deze specifieke vorm van christendom dominant zou worden. Evenmin was het vanzelfsprekend dat christenen zich zouden uitputten in het vinden van de meest correcte formulering van een orthodoxie.
Hosius’ invloed op het latere christendom was dus groot. Het is misschien geen toeval dat de man die dit christendom uiteindelijk doorduwde, keizer Theodosius I (r.378-395) eveneens afkomstig was uit Spanje. Ook de eerste christen die om zijn geloofsovertuiging door mede-christenen werd gedood, Priscillianus, was een Spanjaard.
Andalusië in de Late Oudheid
Het verhaal van de desintegratie van de Romeinse macht in westelijk Europa is vaker verteld. Er is een puur militair verhaal over Germaanse en andere legers die zich op diverse momenten in de derde tot en met zesde eeuw door Europa bewogen, en dat verhaal is niet onjuist, zolang je maar bedenkt dat die troepen niet zelden gewone Romeinse bondgenoten waren, gecommandeerd door een war lord die zijn mensen ooit land moest geven. Belangrijker is dat het imperium kampte met afnemende belastinginkomsten, een voor boeren (= belastingbetalers) ongunstiger klimaat en kleinere steden. Ik heb weleens gedacht dat de situatie anno 500 na Chr. niet heel anders was dan anno 225 v.Chr.: een landschap vol kleine stadjes.
Hoe dat ook zij: de Vandalen, zoals een van die scharen heette, vestigden zich een decennium lang in [V]Andalusië, maar waren rond 430 alweer weg. Het gebied werd nog altijd bestuurd vanuit Rome. De macht kwam later in handen van de dynastie die we aanduiden als de Visigoten. Elk archeologisch museum heeft het over een “Periodo Visigótico”, maar dat is geen etnische aanduiding – het is gewoon de naam van de zesde en zevende eeuw. Feitelijk was er enorme continuïteit.
Rijk van Toledo
De laatantieke leiders die zichzelf aanduidden als rex, “koning”, duidden zich even vaak aan met Romeinse bestuurlijke titels. Hun munten toonden de keizer in Constantinopel. En hun grootste verdienste is dat ze hun laatantieke staat, die we het beste het Rijk van Toledo kunnen noemen, alleszins effectief wisten te besturen. Daarbij werkten ze samen met de kerk, en we hebben informatie over niet meer dan zeventien kerkelijk synodes, die over meer gingen dan alleen het kerkelijk leven. Ook over de toenemende ontrechting van de joden: geen prettige lectuur.
Tegelijk was het Rijk van Toledo een goed georganiseerde, centraal geleide staat met een bloeiend cultureel leven – het encyclopedisch oeuvre van Isidorus van Sevilla is maar één voorbeeld. Het nadeel van een centraal geleide staat is dat als een vijand de koning doodt en de hoofdstad inneemt, het ook meteen totaal is afgelopen. Dat gebeurde in 711, toen de Arabische generaal Tariq ibn Zayid koning Roderik versloeg. De volgende zeven, acht eeuwen waren die van een Arabisch El-Andalus.
Zelfde tijdvak
Waardeloze museumstukken?februari 6, 2021
Ktesifonoktober 22, 2021
Christenvervolging in de derde eeuwfebruari 15, 2024
De dag begon weer mooi. En ik ken een vakantiebestemming.
Geen reactie maar een Faits Divers!. Caroline Eden is kenner van Centraal-Azië en haar Red Sand is een favoriet boek. Ze schrijft ook blogs, zoals het hier integraal aangeboden Welcome back to Journeys Beyond Borders.
“As you know, I use this weekly newsletter to share writing with you about places that I love and return to for journalism, research and simple enjoyment. And while the geographical spread of this Substack extends, like my books, from Eastern Europe to Central Asia it very occasionally strays elsewhere.
That is the case this week as we go to London and to the new blockbuster exhibition Silk Roads at the British Museum.
It is a sprawling show, travelling from Japan to England, though collectively presented in one large room “to reflect the flow of ideas and goods,” as one curator explained.
By reviewing the exhibition here, I hope to offer an introduction to those of you who have plans to go, while discussing some of the highlights for readers who can’t make it.
Entrance to the Silk Roads show, British Museum © Caroline Eden
As I opened the door to Silk Roads, two things struck me. Firstly, how the term ‘Silk Roads’, plural as it may be, is still a convenient, and somewhat romantic, label for such gigantic geographies, fuzzy-edged spiritual territories and a vast timeline stretching from roughly 200BCE to 1400CE. Secondly, I wondered if it was really necessary for the gallery to be quite so dark and dimly lit?
The red-hued mural is from ancient Bukhara © Caroline Eden
As I was at the press opening there were speeches. We were told that the exhibition had been planned since 2019 and that it was the first time three principal curators – Sue Brunning (European Early Medieval and Sutton Hoo collections), Luk Yu-Ping (Chinese Paintings, Prints and Central Asian Collection) and Elisabeth R. O Connell (Department of Ancient Egypt and Sudan) – had worked together on one project.
Our attention was drawn to the tiny seated 1,500 year-old buddha, no taller than eight centimetres, at the entrance which effectively sets the scene, and scope, for the show. Originally from Swat, Pakistan, it had somehow ended up on a tiny lake island in Sweden 5,000 kilometres away.
The crux of it all is to drill home how the various tropes of the Silk Road – camels, deserts, spices, bazaars and so on – ought to be called into question, and how it was very much a case of ‘Silk Roads’ not ‘Road’ (this has been accepted for some time) – a transcontinental network stretching out in all directions, across land, rivers and seas. ‘Silk Roads’, then, being a shorthand for massive cross-cultural exchange.
© Caroline Eden
But it is a lot to fit in and I’d argue – as I went squinting from Baghdad to Scotland developing slight mental whiplash – that you’d need the entire space of the British Museum to even begin to do this argument justice.
To manage the scale, the exhibition focuses on the era from 500-1000CE, though that could perhaps be made clearer from the get go, ideally by including it in the title of the show.
Given there is so much to digest, the excellent accompanying catalogue is much detailed and a must-buy. I’d even dare hint that it is better at hashing out the histories and arguments than the show itself. You can buy it here.
And yet.
Lenders from 29 different countries have contributed to the extravaganza, with Uzbekistan making up a significant number. It is a once in a lifetime chance to see so much gathered together.
There is a fabulous and mysterious shoulder clasp covered in Sri Lankan garnets found in Suffolk, England. And over there is a magnificent earthenware camel from Henan, China (who graces the cover of said catalogue)…
I had wondered how it would be to see the magnificent mural section from the ‘Hall of the Ambassadors’ – on loan from Uzbekistan and displayed for the first time in the UK – as the last time I’d seen it was at the slightly spartan Afrosiab Museum of Samarkand almost ten years ago. No doubt many will stand before it and then look up flights to see such delights in situ.
A masterpiece of Sogdian art, it features envoys from distant lands, and scenes about India and Tang-dynasty China, conveying the Sogdians’ reach. Frankly it is so captivating that it doesn’t much matter where you see it.
The mural at the Afrosiab Museum of Samarkand © Caroline Eden
The Sogdians, ancestors of modern Tajiks, are deservedly showcased, especially in the catalogue.
As Zoroastrian following warriors, they dominated commercial East-West activities as middlemen and long-distance traders with their command peaking around 500CE. Their capital was the trading hub of Maracanda (Samarkand), now in Uzbekistan though still with a large Tajik population today.
After the speeches, I met curator Luk Yu-Ping. I had written to her a few years back when I was researching food that travels, and, pleasingly, we viewed a display case relating to my line of enquiry together. The ancient items are in fact highly decorative cookies, or pastries, (pictured below), and I wrote about them in my new book Cold Kitchen.
Ancient pastries at the Silk Roads show, British Museum © Caroline Eden
Here is why they matter:
In the winter of 1915, the moustachioed British-Hungarian archeologist Marc Aurel Stein – famous for his controversial ‘discovery’ of hidden Buddhist paintings at the Caves of the Thousand Buddhas at Dunhuang, China – opened several Tang-dynasty-era tombs at the Astana cemetery, in the Silk Road city of Turfan, with the help of a professional grave plunderer.
Inside, they found pottery, frail silk, damask, gold coins, sheep bones, grape stalks, a lacquered tray and silk shoes, all described in Stein’s book Innermost Asia: Detailed Report of Explorations in Central Asia.
But perhaps most intriguing is what they found in an otherwise empty eighth-century tomb:
“No remains of any sort were found in it, except a large number of remarkably well preserved pieces of fancy pastry scattered over the platform which was meant to accommodate the coffin with the dead. The remains of fine pastry recovered here are as remarkable for their variety of shapes as for their excellent conservation … there are represented among them flower-shaped tartlets of different kinds with neatly made petal borders, some retaining traces of jam or some similar substance placed in the centre; bow-knots and other ‘twists’; buns, divided cross-wise; cracknels’ and straws. More elaborate productions of the confectioner’s art are the thin ornamented ‘wafers’ and the ogee-shaped open-work cakes with finely ribbed sprays of foliage. Some black grapes also were found here, shrivelled but otherwise in good condition.”
The pastries had been preserved by the dry and hot climate, and Stein later sent them to the British Museum, where they were catalogued, with photographs forming part of what he described as his ‘haul’ (plundering and theft) of artefacts.
I’d never seen them in real life before, so it was quite thrilling to view these controversial cookies carefully laid out under spotlights, with Luk Yu-Ping.
Tickets for the exhibition, on until 23 February 2025, can be booked here.
Silk Road Tea Recipes
Adapted slightly from my first book, Samarkand, these teas are inspired by Silk Road spices and the chaikhanas of Central Asia.
Cumin Tea and Black Pepper Tea
Put 1 tablespoon of cumin seeds and five black peppercorns into a teapot and pour in freshly boiled water. Brew for 5 minutes then add a tablespoon of loose black tea. Let that brew together for a further couple of minutes then strain into teacups.
Ginger and Clove Tea
Peel a thumb sized piece of fresh ginger and roughly chop it, add this into a teapot of freshly boiled water along with a half a cinnamon stick and one clove. Let it brew for 5 minutes then strain into teacups.
Leave a comment
~
I’ll be back to you on Monday with Field Notes, your cultural guide to what’s on where.
LIKE
COMMENTRESTACK
© 2024 Caroline Eden
548 Market Street PMB 72296, San Francisco, CA 94104”
geen reacie
De foto’s ontbreken helaas. Het bestand is te groot.
tijd voor een eigen blog!
Volgens de Spaanse wikipedia zijn er 18 concilies van Toledo geweest, waarvan alleen de eerste (397) in de Romeinse tijd en de rest (527 – 702) in de Visigothische tijd. De concilies werden bijeen geroepen door de koning en voorgezeten door de aartsbisschop van Toledo. De functie is niet helemaal duidelijk: het waren of bijeenkomsten om de koning moreel te ondersteunen, of ze waren essentieel voor de steun van de edelen en de acceptatie onder de bevolking. Volgens de Spanjaarden is er geen voorbeeld van een vergelijkbare bijeenkomst.
Het Rijk van Toledo was niet zo goed georganiseerd en centraal geleid als dit stukje doet vermoeden. De warlords die als koning werden uitgeroepen moesten zich te weer stellen tegen andere clans en warlords en zelfs hun eigen broers en zonen. Een edelman uit Cordoba, Atanagildo kwam bijvoorbeeld in 550 in opstand tegen zijn heer, de koning in Toledo. Hij had een deal gesloten met de Oost-Romeinse keizer Justinianus. Atanagildo kreeg hulp van Byzantijnse troepen. Maar na het veroveren van de troon, hielden ze het zuiden Baetica en zuidoost Spanje bezet. Het duurde tot 625 totdat de Byzantijnen uit Carthago Novo (Cartagena) vertrokken. Dit is maar een van de vele voorbeeld van het zwakke rijk van Toledo.
Dat het beeld bestaat van een sterk georganiseerd rijk op het Iberisch schiereiland komt door Franco. Hij zag het Visigotische rijk, als een voorbeeld voor de Spanjaarden: Een katholiek koninkrijk, met een sterke katholieke kerk en het gehele schiereiland omvattend. Dat is echter misleidend.
De periode van 500 tot 711 in het Iberisch schiereiland is mede daarom een beetje een ondergeschoven kindje in de geschiedenis van Spanje. Ook bij de Spanjaarden zelf. Zelfs gerenommeerde boekhandels in Spanje hebben geen goede boeken over deze periode. We moeten dan terugvallen op boeken van Collins of Kulikowski. Maar dat maakt het natuurlijk ook een enorm leuke periode om verder te speuren en te ontdekken.
De groep die meestal wordt vergeten als we het over de Vandalen hebben zijn de Alanen. Ooit uit de steppen afkomstig (een groep afstammelingen huist nog in de Kaukasus) vochten deze bereden krijgers tegen en later ook mét de Romeinen. De laatsten kwamen in Italië maar vooral in Gallië terecht, waar hun afstammelingen zich verbonden met andere groepen zoals de Vandalen toen die zich naar Spanje begaven, en later naar Noord-Afrika. Dat dit geen ondergeschikte groep betrof maar een gelijkwaardige partner in de confederatie blijkt uit de officiële aanduiding van het ‘Vandaalse koninkrijk’: Regnum Vandalorum et Alanorum. Hier zijn de Alanen en Vandalen waarschijnlijk geassimileerd (ook met de provinciale Romeinse bevolking), we horen nooit meer over ze.
Mogelijk kunnen we ze nog wel zien – op Carthaagse mozaïeken, nu in het British Museum, staan een paar heren te paar, afgebeeld naast wat hun landgoed zou kunnen zijn. De paarden zijn met curieuze tekens versierd – dit zouden heel goed zogenaamde ’tamga’s’ kunnen zijn. Een tamga was een sinds de oudheid onder Euraziatisch ruitervolken wijdverspreid (clan)symbool dat als brandmerk op vee of in de kunst werd gebruikt.
https://www.britishmuseum.org/collection/object/H_1967-0405-18