Tag: historische roman

historische roman

Geliefd boek: driemaal Cicero

On door GastauteurinGeschiedenis, Klassieken, Literatuur, Romeinse Republiek6 reacties
Tijdvak: 100 v.Chr. - 25 v.Chr.
0100-0075 v.Chr.0075-0050 v.Chr.0050-0025 v.Chr.

Aangezien ik wat meer wilde weten over Rome ten tijde van Caesar en Pompeius kocht ik een tijdje geleden de Cicero-trilogie van Robert Harris. Hij beschrijft het leven van Marcus Tullius Cicero, zoals gezien door de ogen van zijn secretaris Marcus Tullius Tirio. In de drie delen, getiteld Imperium (2006), Lustrum (2009) en Dictator (2015), zie je Cicero groeien van een welbespraakte advocaat tot een gezaghebbend Romeins politicus.

Hij heeft tijdens zijn carrière wel een groot aantal vijanden gemaakt die er uiteindelijk voor zorgen dat hij in ballingschap moet gaan. Na een terugkeer via bemiddeling van Julius Caesar wordt het lot van Cicero uiteindelijk op instigatie van Marcus Antonius bezegeld. Na de moord op Caesar wordt ook de beroemde redenaar gewelddadig om het leven gebracht

Lees verder “Geliefd boek: driemaal Cicero” →

Geliefd boek: De moordenaars van de keizer

On door Fried DeeleninLiteratuur, Romeinse Keizerrijk8 reacties
Tijdvak: 75 na Chr. - 100 na Chr.
0075-0100 na Chr.

De klassiek taalkundige en docent Engelse literatuur Santiago Posteguillo (Valencia 1967) is een productief man. In 2006 publiceerde hij het eerste deel van wat een trilogie over Scipio Africanus zou worden. In 2011 volgde Los asesinos del emperador (de moordenaars van keizer Domitianus – in beide betekenissen van het woord), wat het begin werd van een trilogie over Trajanus. Tussendoor waren er nog wat studies over literatuur, en in 2018 volgde het eerste van twee romans over keizerin Julia Domna. Zijn eigen website gewaagt verder van meer dan zeventig wetenschappelijke publicaties, maar daar heb ik weinig van kunnen vinden.

In Spanje vliegen zijn historische romans de winkel uit, maar daarbuiten is hij te weinig bekend. Om onverklaarbare redenen worden er zelfs geen vertalingen gemeld.

Lees verder “Geliefd boek: De moordenaars van de keizer” →

Geliefd boek: De adelaar van het Negende

On door Jona LenderinginBritannia, Geschiedenis, Literatuur, Romeinse Keizerrijk18 reacties
Tijdvak: 1950 na Chr. - 1975 na Chr.
1950-1975 na Chr.

Morgen eindigt de Week van de Klassieken en ik vraag uw aandacht voor een boek dat menigeen allang kent: De adelaar van het Negende van Rosemary Sutcliff. Toen het in 1954 verscheen, heette het nog een kinderboek, tegenwoordig zouden we het vermoedelijk een young adult noemen. Al zou je het ook kunnen beschouwen als een Bildungsroman. Wat het genre ook zij: het is een geweldig boek. Ik ken verschillende mensen die door De adelaar van het Negende een liefde voor de oude wereld hebben ontwikkeld.

De ondergang van het Negende

Het verhaal gaat over een jonge Romeinse officier, Marcus, die gewond raakt en wordt gedemobiliseerd. Als hij eenmaal is hersteld, besluit hij te gaan uitzoeken wat er is gebeurd met het Negende Legioen Hispana, dat ooit vanuit York naar het noorden is gemarcheerd, de mist in, en waar niemand ooit meer van heeft gehoord. Marcus’ vader is missing in action.

Lees verder “Geliefd boek: De adelaar van het Negende” →

Geliefd boek: De held van Temesa

On door Hans OverduininGeschiedenis, Italië, Literatuur, Oud Italië, Oude Griekenland3 reacties

Het is bijna ondoenlijk om uit de tweeënvijftig romans die Simon Vestdijk (1898-1971), de man die volgens Roland Holst “sneller schrijft dan God kan lezen”, en waarvan er zevenentwintig in mijn boekenkast terecht zijn gekomen, er één favoriet uit de kiezen. Na een dag strepen in een longlist hield ik deze titel over: De held van Temesa (1962), waarvan hierbij de kaft van de eerste druk. Dit boek is naast Aktaion onder de sterren en De verminkte Apollo de derde en laatste van de ‘Griekse romans’ van Vestdijk en is gebaseerd op historische en mythische gegevens.

De Griekse stad Temesa, later genoemd Tempsa, heeft echt bestaan, al lag het niet in het huidige Griekenland maar in het in die tijd door de Grieken gekoloniseerde deel van Italië. De stad wordt genoemd o.a. door Homeros, Strabo en de geograaf Pausanias (ca 115-180 na Chr.). De toenmalige ligging is tot op heden niet achterhaald, maar de stad moet aan de Tyrrheense Zee gelegen hebben, het deel van de Middellandse Zee dat ingeklemd wordt door de zuidkust van de laars van Italië en de eilanden Sicilië, Corsica en Sardinië.

Lees verder “Geliefd boek: De held van Temesa” →

Geliefd boek: Heer Belisarius

On door GastauteurinByzantijnse Rijk, Geschiedenis, Literatuur6 reacties
Tijdvak: 525 na Chr. - 550 na Chr.
0525-0550 na Chr.

Een van mijn favoriete boeken was sinds jaar en dag Robert Graves’ Count Belisarius. Het boek was zelfs zo favoriet dat ik begon het te vertalen, om te zien hoe die elegante, nuchtere zinnen van de Engelse dichter/romancier er in het Nederlands uit zouden zien. En zowaar, ik vond er ook nog een uitgever: Papieren Tijger zag brood in mijn vertaling.

Heer Belisarius is een heerlijk, meeslepend verhaal over de Oude Wereld in de zesde eeuw. Het politieke toneel in Constantinopel, de ketterijen, keizer Justinianus, de oorlogen tegen de Perzen, Belisarius’ campagne in Noord-Afrika, de verovering van Italië, de belegering van Rome door de Goten en nog veel meer. Allemaal met een meesterlijke beheersing van de stof en een heerlijke mengelmoes van liefde en ironische distantie verteld vanuit het perspectief van de eunuch Eugenius.

Lees verder “Geliefd boek: Heer Belisarius” →

Geliefd boek: Sixteen Ways to Defend a Walled City

On door Otto CoxinLiteratuur6 reacties

Wat is er passender dan tijdens een lockdown een boek lezen over een langdurig beleg? Maandenlang de stad niet uit kunnen vanwege een vijand die met ontelbare aantallen voor de poort staat? Dat is precies waar Sixteen Ways to Defend a Walled City van K.J. Parker over gaat. Historisch geschoolde lezers zullen in de stad – die Parker overigens nergens bij naam noemt – Constantinopel herkennen, vermengd met een vleugje Rome.

Door een combinatie van sluwheid (van de belegeraars) en stommiteit (van de keizerlijke bevelhebbers) staat een overmacht van tienduizenden belegeraars tegenover een paar honderd stadswachten, ongewapende burgers en een regiment geniesoldaten. Zij worden aangevoerd door de cynische en recalcitrante bevelhebber van de genietroepen, die op het verkeerde moment op de verkeerde plaats zijn. Of misschien toch op het juiste moment op de juiste plaats. Orhan, de bevelhebber, moet niet alleen zien af te rekenen met alle aanvallen en listen van de belegeraars, maar ook met de verdeeldheid en uiteenlopende belangen van senaat, adel en andere groepen in de stad. Het ene probleem is nog niet opgelost of het volgende dient zich aan. Zoals op het moment dat Orhan op bezoek gaat bij keizer Clemens IV om officieel tot bevelhebber te worden benoemd. Of als de vraag zich aandient of je Blauwen en Groenen (ja, het lijkt op Constantinopel) voor je karretje kan spannen. Of als de beste stormram die je ooit hebt gezien op jouw stadspoort komt afgerold. En je tegelijk dringend de bevelhebber van de belegeraars wilt spreken.

Lees verder “Geliefd boek: Sixteen Ways to Defend a Walled City” →

Jan van Aken, De afvallige

On door Jona LenderinginChristendom, Literatuur, Romeinse Keizerrijk5 reacties

Full disclosure: de Nederlandse schrijver Jan van Aken woonde tot voor kort bij me om de hoek, in een mooie woonboot. We delen een belangstelling voor het verleden en onze boeken worden uitgegeven door dezelfde uitgeverij. Toen Van Aken schreef aan De afvallige, hebben we de tekst verschillende keren besproken, en toen de tekst af was, heb ik hem in zijn geheel gelezen en becommentarieerd. U weet nu dus wat u hebt aan mijn oordeel als ik u zeg dat De afvallige een heerlijk boek is.

Wie de eerdere boeken van Van Aken las, weet welke personages hij mag verwachten: verslaafden, zwervers, soldaten, vorsten en geletterden met ongebruikelijke opinies. De verslaafde doet zich dit keer niet, zoals in Het fluwelen labyrint, tegoed aan harddrugs, maar kan niet zonder wijn. De zwerftochten gaan dit keer niet, zoals in Koning voor een dag, naar Egypte, maar door het hele Romeinse Rijk, van Trier via Constantinopel en Antiochië tot Damascus. De geletterde is dit keer geen pythagorese filosoof, zoals in De dwaas van Palmyra, maar een bisschop-intrigant. Stuk voor stuk interessante karakters, met wie je ook in het echt wel eens een glas teveel wil drinken, een reis wil maken en een goed gesprek wil voeren.

Lees verder “Jan van Aken, De afvallige” →

Romans over Romeinse keizers

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Klassieken, Literatuur, Romeinse Keizerrijk11 reacties
Julianus (Musée des beaux-arts, Lyon)

Een kennis van me merkte, naar aanleiding van het overlijden van Gore Vidal, op dat hij weer naar diens keizerbiografie Julian (1964) had gegrepen.

Een geweldig boek! Heel wat beter dan Vidals andere romans over de Oudheid. Live from Golgotha is, zoals ik al eens betoogde, het boek van een oude man die op een feestje steeds weer dezelfde mop vertelt. Creation (1981) wens ik me helemaal niet te herinneren. Zelden heb ik zo’n gemakzuchtig boek gelezen, zelden ben ik zó in een gewaardeerd auteur teleurgesteld geweest.

Lees verder “Romans over Romeinse keizers” →

Vrijblijvende science-fiction

On door Jona LenderinginBijbel, Christendom, Geschiedenis, Jodendom, Literatuur2 reacties

De Amerikaanse auteur Gore Vidal vindt dat Life from Golgotha behoort tot zijn beste werk, maar hij vormt een minderheid. De meeste critici oordeelden dat de ouwe rot niet echt op dreef was in zijn exuberante verhaal over tijdreizigers die in Jeruzalem de kruisiging van Jezus bijna in het honderd laten lopen. Toch moet je Vidal nageven dat hij het komisch potentieel van een tijdreis volledig uitbuit. Dat kun je niet zeggen van de imitatie van de Amerikaanse satire die Piet Meeuse schreef. Het kraaien van de haan wil de lezer maar niet aan het lachen krijgen – en dat is dodelijk voor een boek waarin het belang van humor een centrale rol speelt.

Meeuse en Vidal

De imitatie ligt er duimendik bovenop: evangelische christenen uit de nabije toekomst willen beelden van de kruisiging, er worden tijdreizen gemaakt, Jeruzalem en Efese vormen het decor, Jezus en Judas zijn niet wie we denken dat ze zijn, de relatie tussen geweld en religie komt aan bod, Paulus blijkt de historische waarheid niet te kennen en de eigenlijke vertelling eindigt met een ironische cliffhanger waarbij de lezer al weet wat er zal gebeuren, maar de personages niet. Toch is Het kraaien van de haan een voldoende creatieve kopie om niet te hoeven doorgaan voor plagiaat, want zelfs al is de substantie identiek, de uitwerking is anders.

Lees verder “Vrijblijvende science-fiction” →

De verliezer wint

On door Jona LenderinginLiteratuur, Nederlands
Het lijk van Hektor teruggebracht naar Troje (Louvre, Parijs)

Hoe verschrikkelijk goed Hector van Guus Houtzager is, blijkt het best als we bezien wat het betekent de stof van de heldenliederen van Homerus opnieuw te gebruiken. Homerus is een klassieke auteur en vindt daardoor – dat is de definitie van ‘klassiek’ – navolging. Wat ooit een mooie, originele tekst was, wordt zó vaak herhaald dat het verwordt tot cliché. Het beroemde ‘afscheid bij de poort’ uit de Ilias baart het soldatenliedje Lili Marleen. Dat is het lot van alle klassieken: dat ze inspireren tot kunstwerken die kwalitatief minder zijn.

De schrijver die anno 2008 homerische stof bewerkt, maakt het zichzelf dan ook moeilijk. Menig lezer kent de Ilias en de Odyssee en zal de nieuwe roman daarmee vergelijken, een vergelijking niet anders dan negatief kan uitvallen omdat onze smaakcriteria nu eenmaal zijn gevormd door de klassiekste aller klassiekers. Tegelijkertijd ligt levensgroot het gevaar op de loer dat de inhoud van het nieuwe boek zal worden afgedaan als cliché. Houtzager slaagt er in Hector niet alleen in beide problemen te omzeilen, maar weet ook nog te ontroeren.

Lees verder “De verliezer wint” →